İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eden

1.304
geçiş
483,3
milyonda
190.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.304532,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cereyân3371.35612,026,0118,072.242,4
nûş9173810,515,009,24465,6
firâr8175310,334,808,68391,6
sebkat477610,127,326,81421,6
zikri4611710,056,676,72355,0
nehri1534.9859,642,9910,81371,9
istimâ476929,594,136,47183,9
binâ1093.5239,533,009,14266,1
içinden395309,444,255,92158,7
nazar345539,233,995,46126,4
ibtidâ461.7478,952,775,7999,1
altından233578,834,064,5187,6
intikâl192098,684,564,1785,3
şehir351.6518,602,464,8462,5
âbı391.9898,602,345,0164,6
dibinden171548,584,843,9883,0
içre765.3248,551,886,3688,6
tenâvül205088,503,354,0357,4
şehrin311.5878,462,344,4751,2
im‘ânı151008,455,283,7782,8
bulur173498,403,663,8055,6
şinâverlik151628,394,583,7167,9
kal‘asın196508,322,923,7844,3
bârânı141758,284,373,5659,2
enhârı13928,255,193,5170,1
uyûnı142368,223,943,5051,0
ibn271.6748,212,063,9536,4
mi‘mâr142928,173,633,4445,4
islâmbol’u121228,114,673,3355,8
nehre11508,065,833,2669,8
isyân121788,054,123,2746,7
halâs189278,052,333,4029,5
tulû122497,983,643,1939,0
hayât167877,972,393,2427,4
bâlâda168267,942,323,2026,2
hayâtı111747,934,033,1141,5
olur546.0127,921,224,1929,8
mukaddemâ146237,902,543,1026,3
nüzûl112317,883,623,0535,5
elbette135807,822,542,9824,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“eden” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.304) →
EÇS I 67b–68a … 4'de Revân kal‘ası altında meks edüp kal‘a dibinden cereyân eden deryâ-misâl nehr-i Zengi'yi asker-i İslâm ayaktan ubûr edüp …
EÇS IV 256b … kârgîr binâ sûk-ı sultânî ve Rahova sahrâsındaki hânı binâ eden Hüsrev-i Şîr câmi‘idir kim Van hâkimi iken bu câmi‘-i şerîf …
EÇS III 15b … fında yeniçeriler saf saf durdular. Bâyezîd'in ibtidâ hücûm eden eşirrâ ceyşine yahşi kurşum urdular. İbtidâ hamlede ol iki …
EÇS III 162a Çârşû-yı hüsn seyr eden serâser hâceyn / Bir vefâ dükkânı yokdur, hep cefâ bâzârıdı …
EÇS III 105a … tâ‘ın ve kaçkın gulâmları ve harâmîleri kayd-bend edüp ubûr eden yüklerden bâc alırlar. Gölünde pisi balığı ve yılan balığı …
EÇS V 105b … r âsâr binâ ederek kat-ender-kat olmuşdur, ammâ ziyâde amâr eden hâlâ Yedikulle'de mahpûs olup hâlâ İstifan Beğ'in babası Li …
EÇS X Y20b … üddürre Hâtûn'dur kim Ka‘be-i şerîfi siyâh harîr ile pûşîde eden bu şecerüddürre'dir. Ehlinin Mansûr[e]'de öldüğün üç ay ifş …
EÇS V 15b şehrin içinden cereyân eden (---) nehri Bingöl yaylasından tulû‘ edüp bu şehirde şiddet …
EÇS VII 72a … ü garîb ile bu medhi rehâvî makâmında okuduklarında istimâ‘ eden âdem mebhût olur.
EÇS VIII 218a … Dırama'nın her hânedânlarında ve bâğ u bâğçelerinde cereyân eden âb-ı hayâtlar cümle Karlı'dan ve cümle Pirnaz dağından gelü …