İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

edil

70
geçiş
25,9
milyonda
4.521.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
15
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7028,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,46

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cayık71611,3811,042,6496,9
doğanları3810,3010,821,7340,3
harez’e3389,838,571,7329,9
ten41279,387,251,9932,4
suyun31089,117,061,7223,5
kenârıyla31219,016,901,7222,8
nehri674.9858,766,028,06435,9
kenârınca42978,486,021,9725,6
kenârında141.3478,345,653,6782,6
suyu46677,474,851,9319,2
bahri48047,234,581,9217,8
şimâle38936,674,021,6311,1
karşu39126,653,991,6211,0
diyârı39946,533,861,6110,5
kâmil31.4466,023,321,568,4
mahalde42.2255,843,111,7710,2
azîm74.0975,783,042,3217,3
kırk42.9945,422,691,698,2
nâm32.6075,202,471,425,4
gelüp45.0514,681,931,484,8
hân45.4014,581,841,444,4
cânibi45.6464,521,771,414,2
şehri45.6784,511,761,414,1
yine57.3724,461,711,554,9
ile1423.7694,271,502,4211,2
ammâ615.2293,680,921,162,0
edüp523.9572,770,010,010,0
ve19147.9192,07-0,69-2,685,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“edil” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (70) →
EÇS VII 175a … ne ne zamân karışır ve ne zamân bundan gemiler geçüp nehr-i Edil ile Bahr-i Harez'e varılır. Andan ne zamân deryâdan Demirka …
EÇS VII 174b … m kralımızın bir oğlun öldürüp ve bir şehzâdemizi esîr edüp Edil suyun karşu Heyhât sahrâsına geçüp Osmânlı hudûduna girüp k …
EÇS VII 169b … e Âl-i Osmân'ın hükmü Özdemiroğlu Osmân Paşa varduğu nehr-i Edil kenârıdır kim kal‘a-i Azak ile müşâ olduğundan Âl-i Osmân y …
EÇS VII 171a Bu kavm-i Heşdek yurdundan kalkup yine nehr-i Edil kenârınca cânib-i garba gidüp iki gün kâmil Heşdekistân'da …
EÇS X Y253b … bir gün Heyhât sahrâsı içre gidüp Vilâyet-i Heşdek, nehr-i Edil kenârında bir diyâr-ı azîmdir ve Maskov'a tâbi‘ cümle yedi …
EÇS VII 172b Eşkâl-i zemîn-i şehri: Nehr-i Edil kenârında bender şehir iskeledir.
EÇS VII 168b Der-beyân-ı tulû‘-ı nehr-i azîm Edil
EÇS VII 174b–175a … üp nehr-i Edil'in bir kolun kazmağa başlayup kâmil sekiz ay Edil ile nehr-i Ten'in beynlerin kazup yemîn ü yesârına dağlar g …
EÇS VII 183a … edüp amâr etdi. Hâlâ bu kal‘alar sebebiyle bir dahi nehr-i Edil ile nehr-i Ten birbirlerine mahlût olup Acem diyârının Demi …
EÇS X Y37a Beş kerre yüz bin mel‘ûn olur imiş. Nehr-i Edil ile nehr-i Cayık beynehümâsında sâkinlerdir. Bunlar sihr [ü …