İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

egni

8
geçiş
3,0
milyonda
25.591.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı5154,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,49
DK D 0,39

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBKBDKToplam
egni·358
ėgni1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: egni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
demür52012,5113,362,2484,4
boġzı31012,4213,631,7351,8
bek43411,6112,282,0060,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“egni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (8) →
KB 3798 negü tir eşit boġzı egni bütün / barım tap tise er bolur beg ḳutun
DK IV 27 … çün güni geldi sası dinlü kāfir başın kesdüreyim senüŋ-içün egni bek demür
DK XI 56 … e ṣoylamış aydur ḳalḳubanı yirinden ṭuran yigit ne yigitsin egni bek demür ṭonın geyen yigit ne yigitsin aduŋ nedür yigit di …
KB 5351 kimiŋ boġzı egni bar erse arıġ / arıdı anıŋdın yazuḳı arıġ
DK XI 54 … dı ḳazan gördi-kim leşker öŋinçe bir aġ boz atlu aġ 'alemlü egni bek demür
DK XII 22 … i ideçegüŋ bilse-y-idüm ḳara ḳoçda ḳażılıḳ atuma biner-idüm egni berk demür
DK IX 40 çapdurayım senüŋ içün egni bek demür ṭonuŋ maŋa virgil yiŋ yaḳalar dikdüreyim senüŋ-iç …
KB 1738 bu emgek neçe boġzı egni üçün / tirer neŋ yimez ölse emger küçün