İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ejderi

95
geçiş
35,2
milyonda
3.403.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9538,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
ejderi9595
ejder’i11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
heftser424313,2811,766,48679,6
heftsermisâl161612,2111,794,00261,9
heftsere141412,0411,793,74229,2
nerrei4710,3310,992,0055,9
dönüp918010,077,472,9875,9
heftseri339,9711,791,7349,1
nagban3219,738,991,7331,8
keliğra3379,548,171,7328,3
siper3639,287,401,7225,0
ejder3769,177,131,7223,8
başların3829,127,021,7223,4
balyemez74168,815,902,6043,7
kaldırup31588,606,071,7119,4
topı32018,385,731,7018,0
katl98258,325,282,9248,5
arabalar32398,205,481,6917,0
açup32578,135,371,6916,5
durup32698,085,311,6916,3
gibi324.6057,804,625,43145,2
durur45127,754,791,9318,9
biri172.8197,584,423,9372,2
topları47317,314,281,9016,2
toplar35427,274,301,6412,2
her205.9676,763,574,1062,9
birer92.6816,733,582,7528,2
cân31.1546,303,211,548,0
gûyâ41.7896,122,991,759,6
askeri32.0495,522,381,405,1
sultân34.1934,521,341,052,0
olan46.7714,251,071,051,7
var47.6464,080,890,921,3
edüp923.9573,620,420,750,7
ü411.2953,520,330,410,2
aded39.0463,430,240,260,1
olup517.2813,240,040,060,0
cümle621.1973,210,010,010,0
ammâ415.2293,10-0,10-0,140,0
üzre311.8893,04-0,16-0,200,0
ile523.7692,78-0,42-0,760,5
u317.4342,49-0,71-1,100,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ejderi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (95) →
EÇS V 126b … var. Anda bir ejder-i heft serle Nagban ceng-i firâvân edüp ejderi küşte etdikden sonra kendi na‘şesi dahi bir püşte mezâr old …
EÇS VIII 265b … tîn kal‘a-i savaş muhkem hisâr-ı üstüvâr-ı hâzır-bâşdır kim ejder-i heft-ser gibi cânib-i erba‘aya ve deryâya nâzır bir hısn-ı …
EÇS V 36a Ve bu iç kal‘ada nehr-i Turla boğazına nâzır ejder-i heft-ser-misâl balyemez toplar var kim ta‘bîr olunmaz. Cüml …
EÇS X Y325a … bîr yüz pâre topları vardır. Her top-ı kûp endaht olundukda ejder-i heft-ser gibi gıjgırup limanın cânib-i erba‘asın muhâfaza e …
EÇS II 334b–335b … âdişâhım! Hâlâ Seydî at üzre, başı kaba gözleri kızarmış ve ejder-i heft-sere dönmüş, el gaddâreye urmuş ve uyluğunda on iki nî …
EÇS VI 103a … ine Üstürgon'dan on pâre balyemez gülleleri başımız ucundan ejder-i heft-ser gibi gıjlayup yedi âdemimiz ve on bir atımız şehîd …
EÇS I 212b … yetmiş nefer âşıklarıyla seyâhat edüp Keliğra mağâralarında ejderi katl edüp kırk bin kâfir ve Dobruca kıralı Pravadi kal‘asın …
EÇS I 143b … îcdir. Dizdârı Çelebi Cüce ve yüz neferâtı ve leb-i deryâda ejder-i heft-ser gibi kırk pâre balyemez topları ve mazgal delikler …
EÇS VII 124b … deki gibi gayyâ deresinde oturmağı cemî‘i düşmandan âr edüp ejder-i heft-ser gibi Salâcık dereleri gârından çıkup bu Bâğçesarây …
EÇS I 104b … diler. Ammâ cümlesinin mâbeyninde bir mehâbet ü salâbet ile ejder-i heft-ser-misâl türâb-alûd olup yatır.