İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elbette

580
geçiş
214,9
milyonda
526.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi580236,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
elbette580580
‘elbette33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mukarrerdir3528710,376,155,83233,9
gelesin11509,167,003,2987,5
birer372.6818,543,005,3290,0
her685.9678,412,737,00143,0
mahrûm6248,357,182,4349,5
bize105478,183,412,8629,3
yarın61178,144,902,3729,4
lâzımdır61398,104,652,3527,4
olsa95308,053,302,7025,2
diyen5867,945,082,1725,8
yerler73657,923,482,4121,1
ise108197,872,832,7222,1
eden131.3047,822,542,9824,3
gerek63077,793,512,2318,3
kalmamışdır4207,776,861,9831,0
isteriz4317,746,231,9727,2
benim86537,732,832,4317,7
dedikde109687,732,592,6419,3
sizi51967,723,892,0917,8
bana63537,723,312,2016,8
devlete51997,723,872,0817,6
deyü416.0077,671,994,7952,1
sana63917,663,162,1815,7
düşer4717,655,031,9420,4
nûş87387,642,662,3816,1
ibâdet52587,613,492,0415,2
etse52807,573,382,0214,4
katl88257,542,502,3314,6
âyende64927,522,832,1013,3
gelse41367,524,101,8815,3
gün213.3007,471,893,3424,4
gâzîleri41677,463,801,8613,7
hâlî41937,413,591,8312,7
gereksin337,409,181,7338,2
şikâr42107,373,471,8212,0
murâdâtı3137,377,071,7224,2
musırr3147,376,961,7223,7
sabâh42147,373,441,8211,9
müstecâbdır3197,366,521,7121,7
etmesi3207,366,451,7121,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“elbette” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (580) →
EÇS V 6a "Elbette ve elbette ayak dîvânı isteriz" dediler.
EÇS VI 54b … şları ve bu davulları ve haçlı bayrakları kanda götürürsüz, elbette bize verin" deyü üzerimiz hücûm edince biz dahi bir alay câ …
EÇS IV 216a–216b … teslîm etdiğimizde vâfir gürleyüp fılayup gazab-âlûd oldu. "Elbette biz anların üstüne gidelim" deyü cümle eyâlet-i Diyârbekir' …
EÇS VII 176b … . Ve yine şâhlarının oğlu ölüsün yerler. Ammâ âteş yaksalar elbette bir kerre âteşe taparlar. Anıniçün ölülerin âteşe yakarlar.
EÇS VII 27b–28a … sı bir mübârek kal‘adır. Her bâr bu hisâr-ı üstüvâra gelsem elbette bir şey intifâ‘ ederim. Hamd-i Hudâ min indillâhdır kim eş- …
EÇS X Y358a–Y358b … rîr olunan evsâfâtın zikrinde fâ’idesi ve beyânında â’idesi elbette vardır, mezeden hâlî değildir, ammâ gayrı meşhûrun zikrinde …
EÇS VIII 233b–234a … lup du‘â-yı istiskâ edüp tazarru‘ [u] nâlîşler etdiklerinde elbette du‘âları hayyiz-i kabûlde vâki‘ olup bir müstecâbü'd-da‘ve …
EÇS III 33b … !" dediğime bile ta‘âm yemeğe rızâ vermeyüp kalkmak istedi. Elbette bir lokmamız yer deyü hâh-nâ-hâh bir yerde oturup "Bak a öm …
EÇS VI 183b … kal‘adan çıkup bizim elimiz vilâyetimiz harâb u yebâb edüp elbette ve elbette rehzenlik etmesi mukarrerdir. Ve sâ’ir kılâ‘ları …
EÇS V 7a … ağasını ve kul kethüdâsını isteriz. Bunlar defterimizdedir. Elbette ele girüp katl olunsun" deyü ibrâm [u] ilhâh etdiler.