Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 4 | 123,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 242 | 98,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| tat | 17 | 40 | 10,93 | 9,19 | 4,12 | 191,2 | |
| berâtlı | 14 | 14 | 10,78 | 10,42 | 3,74 | 202,4 | |
| sırıklı | 12 | 34 | 10,46 | 8,92 | 3,46 | 129,3 | |
| ayağı | 15 | 149 | 10,28 | 7,11 | 3,84 | 119,7 | |
| beli | 11 | 113 | 9,97 | 7,06 | 3,29 | 87,0 | |
| kan | 13 | 268 | 9,69 | 6,06 | 3,55 | 84,2 | |
| nobutlu | 6 | 7 | 9,60 | 10,20 | 2,45 | 81,0 | |
| harbeli | 6 | 9 | 9,59 | 9,84 | 2,45 | 75,2 | |
| asâlı | 5 | 5 | 9,35 | 10,42 | 2,23 | 72,2 | |
| mızraklı | 5 | 8 | 9,33 | 9,74 | 2,23 | 61,7 | |
| kılıçlı | 5 | 13 | 9,31 | 9,04 | 2,23 | 54,9 | |
| kolu | 6 | 114 | 9,09 | 6,17 | 2,42 | 39,8 | |
| bağlu | 4 | 7 | 9,02 | 9,61 | 2,00 | 48,2 | |
| misvâklı | 4 | 7 | 9,02 | 9,61 | 2,00 | 48,2 | |
| sürmeli | 4 | 13 | 8,98 | 8,72 | 2,00 | 41,8 | |
| dutar | 5 | 81 | 8,97 | 6,40 | 2,21 | 34,8 | |
| tüfengli | 5 | 82 | 8,96 | 6,39 | 2,21 | 34,7 | |
| bağlı | 5 | 100 | 8,89 | 6,10 | 2,20 | 32,7 | |
| dağlı | 4 | 34 | 8,87 | 7,33 | 1,99 | 33,2 | |
| ciğeri | 4 | 38 | 8,85 | 7,17 | 1,99 | 32,3 | |
| vilâyeti | 19 | 1.178 | 8,77 | 4,47 | 4,16 | 81,8 | |
| kanlı | 5 | 132 | 8,76 | 5,70 | 2,19 | 29,9 | |
| nevruz | 3 | 2 | 8,63 | 11,01 | 1,73 | 43,3 | |
| tesbîhli | 3 | 3 | 8,62 | 10,42 | 1,73 | 43,3 | |
| hıştlı | 3 | 4 | 8,62 | 10,01 | 1,73 | 38,8 | |
| devey | 3 | 5 | 8,61 | 9,68 | 1,73 | 36,6 | |
| kürekli | 3 | 5 | 8,61 | 9,68 | 1,73 | 36,6 | |
| muştalı | 3 | 9 | 8,59 | 8,84 | 1,73 | 31,9 | |
| atlı | 7 | 398 | 8,48 | 4,59 | 2,54 | 31,3 | |
| ken‘ân | 4 | 132 | 8,44 | 5,38 | 1,95 | 22,1 | |
| köçekleri | 3 | 46 | 8,40 | 6,48 | 1,71 | 21,2 | |
| kılıcı | 3 | 63 | 8,31 | 6,03 | 1,71 | 19,3 | |
| bâğlı | 6 | 375 | 8,31 | 4,46 | 2,34 | 25,7 | |
| muhteşem | 3 | 85 | 8,21 | 5,60 | 1,70 | 17,5 | |
| gâret | 6 | 477 | 8,09 | 4,11 | 2,31 | 23,0 | |
| eğri | 3 | 116 | 8,09 | 5,15 | 1,68 | 15,7 | |
| çifte | 3 | 134 | 8,02 | 4,94 | 1,68 | 14,8 | |
| başı | 7 | 649 | 8,00 | 3,89 | 2,47 | 24,7 | |
| gözü | 3 | 171 | 7,88 | 4,59 | 1,66 | 13,4 | |
| yiğitler | 3 | 183 | 7,84 | 4,49 | 1,65 | 13,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
eli* ile tüm bağlamlar →“eli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (246) →| EÇS X Y166a | … erinden ileri ibtidâ subaşı ardı sıra iki yüz başı telli ve | eli | topuzlu asker-i çavuşân, ardı sıra iki yüz gönüllüyân, anda … |
| EÇS X Y220a | … nobut ve belinde akve-i kût(?) ve askerî tâ’ifesinden gayrı | eli | mızraklı Urbân bulursan katl edüp hıfz [u] hırâset üzre ola … |
| EÇS V 66a | … a yüzü dörd yüz arşın yerin harâb etmişdi. Melek Ahmed Paşa | eli | vilâyeti üşürüp temelinden bir esâs-ı kavî bırağup mücedded … |
| EÇS X Y146b | Ammâ bu paşaya gelen nâdînin | eli | altında kâmil üç yüz altmış neferâtları vardır. Her birine … |
| EÇS I 195a | … yince azamet-i Hudâ deryâ-misâl sîne-çâk, pür-silâh bî-bâk, | eli | muştalı asker-i pâk sadâ-yı Allâh Allâh ile huzûr-ı pâdişâh … |
| EÇS IV 272b | … siz. Görmez misiz kim bana bir hatm bahânesiyle altmış aded | eli | bâğlı âdem bâğışladı. Görmez misiz, şu meydân hûn-ı insân i … |
| EÇS IV 380b | … maz. Meselâ Kırım'ın Badjak Tatarı ve Şidak Tatarı ve Çoban | eli | Tatarı ve Arslan eli ve Nevruz eli ve Devey eli ve Ulu Noga … |
| EÇS IX Y237b–Y238a | Menzil-i hân-ı cisr-i Ya‘kûb: Bu nehrin öte cânibi Ken‘ân | eli | Y 238a ve Sıfed hâkidir. Bu beri cânibi şâm hudûdudur. Mâ … |
| EÇS VII 136b | … , zîr[â] mezkûr Sudağ'ın şarkî ve garbî tarafları cümle Tat | eli | dağlarıdır, ammâ yine cümle Kefe eyâletidir. Lâkin sarp dağ … |
| EÇS X Y152b | … rd mertebe sâhibi ve iki yüz dahi cebe ve cevşene mustağrak | eli | kantâr sırıklı küheylân atlar üzre iç ağaları ve elli iç me … |