İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elinde

337
geçiş
124,9
milyonda
966.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı17524,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi320130,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,47
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elinde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bay2734110,356,315,13185,2
belinde133910,158,383,59130,1
oldı111649,496,073,2771,7
asâsı7129,369,192,6480,4
sunkur7349,277,692,6362,2
imâd6119,149,092,4567,8
zebun6119,149,092,4567,8
aydın7869,086,352,6148,4
keskin6528,986,852,4345,8
ciniviz61418,685,412,3933,6
teke5638,686,312,2134,3
menteşe5658,676,272,2134,0
hançer5788,626,002,2032,1
dilinde498,578,802,0042,9
bıyığı4148,548,161,9938,5
venedik83838,514,392,6933,6
mutlak4308,487,061,9931,8
kalmışdır62228,464,762,3628,2
ḳanlu4368,466,801,9830,2
kaldı84218,434,252,6832,1
kâfir106168,434,022,9737,2
işpanya51628,364,952,1624,8
şemşîri4718,335,821,9624,6
osmânlı51848,304,772,1523,5
hemit328,1810,551,7341,5
yeninde338,189,971,7341,5
nemse74628,173,922,4725,1
deyeneği378,168,741,7331,9
nasbları388,158,551,7330,9
kalup119308,153,573,0434,4
uryân52688,084,222,1219,9
keferesi52698,084,222,1219,9
deyenek3378,046,341,7120,7
herbirinin3398,036,271,7120,4
depegöz3418,026,191,7120,1
kolunda3418,026,191,7120,1
birinin41807,994,481,9117,3
kılıcı3637,945,571,7017,5
âli212.5877,883,024,0251,4
frengi31107,784,771,6714,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“elinde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (337) →
EÇS VIII 264a … murabba‘ bir Şeddâdî binâ-yı metîndir ammâ küçükdür. Küffâr elinde olmak ile murâd [u] merâmım üzre kemâl mertebe temâşâ edeme …
EÇS IX Y118a … ve Haleb ve Antakiye tâ Bağdâd ve Birecik ve Urfa cümle Rûm elinde idi. Husûsâ Acem ve Îrân ve Tûrân ve Türkistân vilâyetleri …
EÇS X Y389b … mayınca cimâ‘dan ferâgat edemezmiş. Nisâları kezâlik ol taş elinde oldukda iştihâsı teskîn olmazmış.
EÇS X Y362a … de Ahmed Ağa câmi‘i: Henüz binâ olunmuş, dahi üstâd-ı bennâ elinde bir câmi‘-i münevverdir. Lâkin haremi yok, Rûm tarzı bir mi …
EÇS X Y428a … em-çünân sütûnlar kadar vardır. Ve bir eli zekerinde ve bir elinde bir neheng balık omzuna almış durur bir eşkâl-i acîbedir.
EÇS X Y452b–Y453a … elinde âl-i Teke Bay ve Hamîd elinde Hem-it Bay ve Menteşe elinde Menteş Bay ve Aydın elinde Aydın Bay ve Lârende elinde âl-i …
EÇS IX Y196b Hamd-i Hudâ bu Benî Ken‘ân elinde zikr olunan otuz yedi peygamberi ve peygamberzâdeleri ziyâr …
EÇS VII 89a … l‘ası re‘âyâsı kayd olunmuşdur, ammâ kal‘ası Erdel keferesi elinde olup içinde Nemse leşkeri vardır. Cümle asker-i İslâm ile z …
EÇS VIII 263a … ya Mavra kal‘ası ile mübâdele olunup bu cezîre hâlâ Venedik elinde olup Aya Mavra bizde kaldı. Ammâ hâlâ bu cezîre ve kal‘ası …
EÇS VII 35a–35b … içe küffâr kralları ellerine girüp sekiz yüz yıl Orta Macar elinde amâr olup Erdelistân'ın Kızılelması derler, ammâ sene 959 ⟦ …