İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ellerin

97
geçiş
35,9
milyonda
3.340.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı13400,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8434,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,72
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ellerin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳarusından6810,8711,352,4588,9
ayakların62710,639,592,4569,3
ağ1020510,087,413,1483,4
bağlaŋ359,9111,031,7342,2
dizlerine3109,8410,031,7336,7
ṭutdılar3109,8410,031,7336,7
yüzüne5829,847,732,2344,0
bağladılar3119,839,891,7336,0
ardına4729,607,591,9934,4
kaldırup41589,016,461,9828,0
bağlayup52638,836,052,2032,2
gasl31878,445,801,7018,3
ḳıl31928,415,761,7018,1
sürüp43368,245,371,9522,0
koyup99428,155,052,9145,8
urup77638,065,002,5635,0
yanına33237,875,011,6815,1
feryâd34737,434,461,6512,9
iki299.4176,643,424,8885,9
varup41.2376,623,491,8212,1
kat41.3756,483,341,8011,3
gibi54.6055,121,921,646,0
deyü46.0074,421,211,142,2
hazreti35.9454,020,810,740,8
cümle1021.1973,940,711,232,1
niçe37.0563,780,560,560,4
üzre411.8893,450,230,290,1
edüp723.9573,250,020,040,0
bin312.2672,99-0,23-0,300,1
dahi313.1862,89-0,34-0,460,2
ve32147.9192,82-0,41-1,863,0
ammâ315.2292,68-0,55-0,800,5
ile423.7692,46-0,77-1,421,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ellerin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (97) →
EÇS IX Y66b … mel‘ûnları ele getirmişsiz" deyü hakîrin ve refîklerimizin ellerin bûs ederlerdi.
EÇS X Y231a … elinden baltasın alup bir cânibe atup cümle ağacın vücûduna ellerin kuşadup kucaklarlar.
EÇS I 176b … mîn elinde mutlak hatt-ı şerîfi vardır, ol ân amân vermeyüp ellerin kesüp darbhâne kapusu önüne bırağırlar. Ve sikke urucuları …
DK I 75 illerine yönelelüm diyü dirse ḫanı ṭutdılar aġ ellerin ardına baġladılar ḳıl sicim boynına ṭaḳdılar aġ etinden ḳan …
DK I 77 … geldi ol ḳırḳ nāmerd babaŋuŋ yoldaşları babanı ṭutdılar aġ ellerin ardına baġladılar
EÇS IX Y288b … ırâ’at ederse kırâ’at ederek âdâb-ı hulû‘ [u] huşû‘ ile iki ellerin göğsüne koyup vara. Zîrâ Sened-i âlem ve Mefhar-i benî âdem …
EÇS V 57a … nlar kal‘ayı alup hatman anlardan olur" deyü te’essüf çeküp ellerin ovarlar.
EÇS X Y424b … sıl olur mu, olmaz mı haber almak murâd edinirse bizim gibi ellerin bu hayvânâtların kanına sokup kayalara siler, kurbân etmiş …
EÇS II 349b–350a … upa yatırlar cândan bîzâr olup kıç atarak niçe bî-dermânlar ellerin koyunlarına sokarak feryâd ederlerdi. Bu hâl üzre giderken …
DK IX 48 meydandaḳi şol oġlanı tutuŋ ḳarusından aġ ellerin baġlaŋ ġafillüçe görklü başın kesüŋ alça ḳanın yir yüzine t …