İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elzemi

83
geçiş
30,8
milyonda
3.856.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8333,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
elzemi8383
elzemı22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
levâzımından505513,5411,857,07801,3
levâzımındandır8911,4811,822,83126,8
levâzımâtından5510,8611,992,2483,1
levâzımâtı3189,939,401,7333,7
olanlara3749,297,361,7224,8
memerri3779,267,311,7224,6
lâzımdır31398,796,451,7121,0
olmağıla44847,855,071,9420,4
kal‘adır34697,484,701,6713,8
olmağile61.1667,304,392,3325,1
cümleden31.1896,273,361,568,6
ibtidâ41.7476,163,221,7910,7
olan136.7715,962,963,1431,0
iken31.8155,692,751,476,3
zîrâ53.5895,482,501,849,1
kal‘a54.5575,142,161,737,2
ubûr32.7765,102,131,344,3
gâyet43.8515,062,081,535,4
gibi44.6054,811,821,434,4
cemî‘i33.6874,701,731,213,0
ederler34.5654,401,421,082,1
şehri35.6784,091,100,931,4
deyü36.0074,011,020,881,2
olup817.2813,920,911,322,6
üzre511.8893,770,770,931,2
ammâ615.2293,680,680,921,2
cümle721.1973,430,420,670,6
edüp723.9573,250,250,420,2
ile423.7692,46-0,55-0,920,7
ve22147.9192,28-0,73-3,077,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“elzemi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (83) →
EÇS V 34a–34b Gâyet mahallinde binâ olunmuş elzem-i levâzımından kal‘a-i zîbâdır. Hâkimi gümrük emînidir kim on …
EÇS IV 192a … akkaş taş ile mebnî olup Alaben hân derler. Reh-i râst üzre elzem-i levâzımından bir hândır. Bânîsi Sultân Uzun Hasanoğlu Ya‘kû …
EÇS IV 251a … omuz ayakları ve mancınıklar ve müdevver taşlar ve bî-hisâb elzem-i levâzımından cebehâne ve sâ’ir mühimmâtlar var kim lâ-yu‘ad …
EÇS VIII 278a … sen mîldir. Cemî‘i leb-i deryâda Âl-i Osmân'ın Benefşe gibi elzem-i levâzımından bir serhad yokdur. Ve gâyet cezîre-i bî-amân y …
EÇS I 154a … üsküleri ve baltaları ve Ferhâdî külünkler ile ubûr ederler elzem-i levâzımından askerdir. Anların ardları sıra,
EÇS I 171a Eyle olunca bu esnâf ordu-yı İslâmda elzem-i levâzımından olmağile bu âşbâzlara mensûb cümle ehl-i hıref …
EÇS I 157b el-Faslu'r-râbi‘ / Esnâf-ı elzem-i levâzım hekîmbaşı
EÇS II 311b–312a … arâbdır. Böyle bir mahsuldâr ve âb [u] hevâsı latîf zemînde elzem-i levâziminden iken kal‘ası harâb olmuşdur, ammâ Cenâb-ı Bârî …
EÇS I 159a … bu tâ’ife-i çiftçi ve bâğbânlar ni‘met hâsıl edici kavmdir. Elzem-i levâzımından olmağile askerî tâ’ifesi ve ulemâ ve hukemâ es …
EÇS III 20a–20b … âretinde ta‘âmın tenâvül etmişiz. Ammâ cemî‘i hayrâtlarının elzem-i levâzımından olan bu memerr-i huccâc olan Payas şehri derbe …