İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

emen

16
geçiş
5,9
milyonda
15.485.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı13400,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,60
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: emen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bügdüz4412,6814,362,0079,8
bıyığı31411,6812,141,7345,3
gelsün33111,0310,991,7340,1
ḳanlu33610,8810,781,7339,2
aruz34410,6810,491,7337,9
oldı51649,839,332,2355,0
aydur35227,516,921,7222,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“emen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (16) →
DK II 98 … n acıġı ṭutanda bıyıḳlarından ḳan çıḳan bıyıġı ḳanlu bügdüz emen çapar yetdi
DK IV 104 … ŋ ḳavum başları düger yetdi anuŋ ardınça biŋ bügdüz başları emen yetdi anuŋ ardınça ṭoḳuz ḳoca başları aruz yetdi ṣayduḳumça …
DK I 54 … n benüm görür gözüm a dirse ḫan yaman segrir kesilsün oġlan emen süd ṭamarum yaman ṣızlar ṣaru yılan ṣoḳmadın aġca tenüm ḳal …
DK VII 25 bu düşi yigenek yoldaşlarına hikāyet eyledi meger ṭayısı emen ol arada yaḳın idi cümle bigler-ile yoldaş olup gitdiler tā …
DK VIII 20 … ldı demür ṭonlu mamaḳ elinde helāk oldı bıyıġı ḳanlu bügdüz emen elinde zebun oldı
EÇS VIII 356b Der-terkîmât-ı sûret-i kal‘a-i dâr-ı emen, ya‘nî sûr-ı refî‘ü metîn Depedelen
DK VIII 31 … rdı ḳardaşı ḳara göne elinde zebun oldı bıyıġı ḳanlu bügdüz emen elinde zebun oldı aġ ṣaḳallu baban aruza ḳan ḳuṣdurdı meyda …
DK VII 8 … ar ḳażılıḳ ḳoca ṭamam on altı yıl ḥiṣarda ṭutsaḳ oldı ṣoŋra emen dirler-idi bir kişi altı
DK XII 15 … dı-kim bile bulınmaduḳ mere ḳavat biz ḳazana düşmenüz didüm emen aydur eyü dimişsin aruz aydur bigler ya siz ne dirsiz bigle …
DK VII 20 … ri sançasım vaḳıt deŋedüm göz uçı-y-ıla ol ere baḳdum dayım emen imiş