Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 367 | 149,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: emri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| pâdişâhî | 35 | 321 | 10,70 | 6,64 | 5,86 | 257,3 | |
| hak | 33 | 282 | 10,70 | 6,74 | 5,69 | 247,5 | |
| pâdişâhîler | 20 | 27 | 10,70 | 9,41 | 4,47 | 242,1 | |
| şerîfler | 22 | 126 | 10,51 | 7,32 | 4,66 | 183,8 | |
| seheldir | 12 | 16 | 10,00 | 9,43 | 3,46 | 145,8 | |
| kırâ’at | 18 | 279 | 9,83 | 5,89 | 4,17 | 112,7 | |
| vârid | 11 | 38 | 9,79 | 8,05 | 3,30 | 104,4 | |
| hakk | 10 | 50 | 9,61 | 7,52 | 3,15 | 86,5 | |
| pâdişâhîleri | 9 | 14 | 9,59 | 9,20 | 2,99 | 104,6 | |
| şerîf | 38 | 1.339 | 9,51 | 4,70 | 5,93 | 176,0 | |
| sultândır | 12 | 189 | 9,46 | 5,86 | 3,40 | 74,7 | |
| hattı | 22 | 662 | 9,45 | 4,93 | 4,54 | 108,6 | |
| dîvânı | 13 | 307 | 9,30 | 5,28 | 3,51 | 70,4 | |
| pâdişâhîyi | 8 | 55 | 9,28 | 7,06 | 2,81 | 63,6 | |
| şerîfim | 7 | 24 | 9,19 | 8,06 | 2,64 | 66,6 | |
| pâdişâhîde | 8 | 111 | 9,10 | 6,05 | 2,79 | 51,9 | |
| pâdişâhîyle | 6 | 33 | 8,94 | 7,38 | 2,43 | 50,6 | |
| şerîfleri | 9 | 305 | 8,78 | 4,76 | 2,89 | 42,3 | |
| itâ‘at | 7 | 156 | 8,77 | 5,36 | 2,58 | 38,7 | |
| pâdişâhiyle | 5 | 14 | 8,74 | 8,35 | 2,23 | 50,0 | |
| getirdiğimiz | 5 | 21 | 8,72 | 7,77 | 2,23 | 45,2 | |
| pâdişâhîye | 6 | 107 | 8,69 | 5,68 | 2,40 | 35,8 | |
| mefhûmu | 5 | 41 | 8,65 | 6,80 | 2,22 | 37,9 | |
| şerîfi | 12 | 635 | 8,61 | 4,11 | 3,26 | 46,1 | |
| muhâl | 5 | 51 | 8,61 | 6,49 | 2,21 | 35,6 | |
| buldukda | 5 | 53 | 8,60 | 6,43 | 2,21 | 35,2 | |
| kapucubaşı | 5 | 69 | 8,55 | 6,05 | 2,20 | 32,5 | |
| mektûblar | 6 | 168 | 8,52 | 5,03 | 2,37 | 30,4 | |
| paşa’dan | 6 | 177 | 8,49 | 4,96 | 2,37 | 29,8 | |
| etmek | 10 | 552 | 8,48 | 4,05 | 2,97 | 37,6 | |
| şerîfime | 4 | 9 | 8,44 | 8,67 | 2,00 | 42,2 | |
| amel | 5 | 106 | 8,43 | 5,43 | 2,18 | 28,1 | |
| vüsûl | 4 | 12 | 8,43 | 8,26 | 1,99 | 39,3 | |
| sicilli | 4 | 28 | 8,37 | 7,03 | 1,98 | 31,7 | |
| hakk’a | 4 | 49 | 8,30 | 6,23 | 1,97 | 27,0 | |
| gönderir | 4 | 60 | 8,26 | 5,93 | 1,97 | 25,3 | |
| şer‘i | 5 | 189 | 8,20 | 4,60 | 2,14 | 22,4 | |
| sehl | 4 | 85 | 8,18 | 5,43 | 1,95 | 22,5 | |
| şerîflerin | 4 | 101 | 8,13 | 5,18 | 1,94 | 21,1 | |
| asîrdir | 3 | 3 | 8,05 | 9,84 | 1,73 | 40,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
emri* ile tüm bağlamlar →“emri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (368) →| EÇS V 8a | … bi'l-acele yetiş. Eyâletinde alacağı kalmasın. Sonra varan | emr-i | şerîflere amel edüp ana göre hareket eylesin" deyüp hakîre … |
| EÇS X Y17a | … nnâ kılup "faktulûh" eyleyüp bir neccâb ile Mervân kâtib bu | emri | Mısır'a gönderir. |
| EÇS I 184a | … dir ammâ Hazret huzûrunda pîr olan Ebü'r-rîf-i Nakkâbî'dir. | Emr-i | Resûl ile Suheyb-i Rûmî kemerine şed bağladı. Kabri Şâm kur … |
| EÇS I 75b | … hi maraz-ı mevte şifâ bulmayup Arapça emrine "ne‘am" deyü | emr-i | Cenâb-ı Bârîye imtisâlen vedâ‘-ı saltanat-ı fânîden pâdişâh … |
| EÇS III 23b–24a | … emri Hayy [u] Kadîr nehir lisân-ı hâle gelüp eydür: "Yâ Alî | emr-i | Hüdâ ile bu mahalle gelmişken Hımıs ve Hamâ ve niçe şehri r … |
| EÇS IX Y366a | … . Ve ibtidâ rûy-i zemînde kan edüp isyân eden Kâbil'dir kim | emr-i | Hakk'a itâ‘at etmedi. Ammâ hübut-ı Âdem'den berü yedi bin o … |
| EÇS III 98b–99a | … a teklîf-i mâlâ-yutâk etdiler. Hâh-nâ-hâh Hasan Ağa katline | emr-i | şerîf alup Küçük Tezkireci Zühdî Efendi ve silâhdâr ve sipâ … |
| EÇS V 74a–74b | "Böyle olmasa dahi | emr-i | sehel ile yâhûd her birin zehirleme gibi olsa yâhûd cümlesi … |
| EÇS III 169b | … bir mu‘temed kapucubaşısına verüp "Elbette Budin'e varup bu | emri | icrâ edüp tîz gelesin" deyü tenbîh [u] te’kîdler edüp netîc … |
| EÇS III 105b | Temme | emr-i | cisir, sene 975. |