İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

emsâli

146
geçiş
54,1
milyonda
2.276.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14659,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
emsâli146146
emsâlî22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bunun12668912,278,7211,201.310,8
şeyler4749,226,961,9830,9
bunların126039,045,523,3968,7
niçe1127.0568,995,2010,29601,2
tophâne3868,736,331,7120,5
zîkıymet44557,774,341,9016,5
ibretnümâ44927,684,231,8915,9
gûne121.8817,603,883,2342,4
elvân34567,353,931,6210,7
bin4012.2676,722,915,4893,3
medfûndur31.2356,152,491,425,4
gûnâgûn41.8116,072,351,616,6
kerre62.8086,062,301,959,6
sarâyı31.4455,952,261,374,7
vardır158.5685,822,022,9219,5
kavmi31.7915,671,951,283,7
yüz1912.2725,651,843,1421,2
deyü86.0075,411,621,917,2
var97.6465,241,441,906,7
ve91147.9194,330,512,8310,7
u1017.4344,220,410,780,7
içre35.3244,170,380,400,2
her35.9674,010,220,240,1
dahi613.1863,880,070,120,0
üç37.1633,75-0,05-0,060,0
kal‘ai37.7333,64-0,16-0,200,0
edüp623.9573,03-0,79-1,782,2
ammâ315.2292,68-1,14-2,072,5
ile423.7692,45-1,36-3,145,1
cümle321.1972,20-1,61-3,575,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“emsâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (146) →
EÇS V 11b … gün bu Monla Mehemmed hakîre ve ahâlî-i Bitlis'e niçe bunun emsâli ma‘rifetler gösterdi, ammâ hikmet-i Hudâ bu kadar kemâl-i m …
EÇS VIII 251a … ibe tûlânîce bir kâr-ı Âdî binâ-yı kadîmdir kim bu kal‘anın emsâli vech-i arzda böyle bir sûr-ı hısn-ı hasîn ve sedd-i metîn b …
EÇS VI 148b–149a … lih Paşa kethudâsı Hazînedâr İbrâhîm Paşa ve niçe bin bunun emsâli vüzerâ ve vükelâlar bu Nevesin şehrinden hâsıl olmuşlar, bi …
EÇS VII 147b Netîce-i kelâm bunun emsâli niçe kerre yüz bin gûne elfâz-ı mühmele-i mâlâya‘nîleri var …
EÇS X Y233a … var idi. Hakîrin karışı ile yetmiş bir karış idi. Ve bunun emsâli niçe üstühânlar firâvân idi.
EÇS IV 275a … e Dîvân-ı Nisârî ve Dîvân-ı Enverî ve Dîvân-ı Hâkânî, bunun emsâli bin cild hamseler kim her biri münakkaş u müzehheb ve nefîs …
EÇS III 161a … nbak ve nesrîn ü şebboy ve şakâyık [u] karanfil ve bunların emsâli niçe bin elvân müşk-bû şükûfeler ile bezeyistân olmuş bir g …
EÇS IX Y319b–Y320a … bâdem ve akîk u Yemenî ve bileği taşı getirirler. Ve bunun emsâli niçe ecnâs-ı mahlûkullâh var kim ta‘bîr ü tavsîf olunmaz.
EÇS III 185a–185b Ve dahi bunun emsâli niçe gûne fezâhatlar edüp nâ-hak yire hûn-ı ibâdı döküp Hac …
EÇS III 18b Bunun emsâli niçe yüz yaylaları Rûmeli'nde seyr [u] temâşâ etdik ammâ Er …