İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

esîr

702
geçiş
260,2
milyonda
407.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
57
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi702286,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mâlı771.27310,324,868,47375,6
ümmeti273669,695,155,05142,2
kelle232269,675,614,70136,3
ganâ’im211549,656,034,51137,3
kadar924.2589,253,388,67267,2
ganâ’imler13539,146,883,57101,7
alup452.4598,873,145,95116,8
alınup111068,805,643,2565,6
kırup122178,744,733,3356,3
kebâb101498,595,013,0650,8
halkın9958,535,512,9352,0
nâlân8548,446,152,7953,7
alındı8638,425,932,7851,1
bin13212.2678,382,379,27223,8
kimin8938,375,372,7644,6
katana7458,266,222,6147,7
ehl81598,254,602,7136,0
bendi81678,244,522,7135,2
yebâb93048,203,832,7931,3
muhammed137838,163,003,1531,4
yüz11212.2728,142,138,17160,2
çıkarup115838,133,182,9529,1
gâret104778,123,332,8528,4
beş353.4568,112,284,7055,5
geçirüp82508,113,942,6429,0
yigirmi262.5478,032,294,0641,5
binden71888,014,162,5027,4
ganâ’imle6727,995,322,3933,1
oldular128777,962,722,9425,0
olan566.7717,941,995,6071,3
on465.4777,932,015,1059,6
kâfirleri72487,923,762,4523,7
mütecâviz72547,913,732,4523,4
islâm’a61217,904,572,3526,8
guruşa61367,874,412,3325,5
kâfirler61627,834,152,3123,4
dilhaste5467,785,712,1930,3
tâlân5567,765,422,1828,3
dil62257,733,682,2619,7
etdiler171.9887,692,043,1222,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“esîr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (702) →
EÇS VI 130a … b-ı râhatda iken cümlesin bî-râhat edüp bin beş yüz mikdârı esîr alup cümlesin pây-beste ve dil-haste ve şikeste beste edüp …
EÇS IX Y113a … şmemişdir. Q 56b P 56b Ve Freng-i bedreng bunları bulsa esîr edüp kebâb eder. Zîrâ bunlar küffârın gemileri altına dalup …
EÇS VI 149b … unda bizden mukaddem ceng-i azîm edüp niçe ümmet-i Muhammed esîr olup cümle halkı henüz dağlara ve sa‘b yollara firâr edüp H …
EÇS VIII 196a … de kazâ kazâ cümle esîrler tahrîr olunup dörd kerre yüz bin esîr Kazak çıkdı.
EÇS I 21a … esîr olup bakıyetü's-seyfi leb-i deryâya varınca kova kıra esîr edüp iki yüz pâre gemileri sağ bulunup iki yüzü pâre pâre v …
EÇS V 161b–162a … ir kim Allâh onu bizim elimize giriftâr eyledi, lâkin kendi esîr düşünce bizden sekiz bin altmış cân toprağa düşürüp, anlard …
EÇS VII 15b … kaç kerre küffâr bu bâğları basup niçe yüz ünâs-ı Muhammedi esîr edüp götürmüşdür.
EÇS V 104a … nehr-i Prahova'nın başında Erdel hudûduna seğirdüp altı bin esîr ve iki kerre yüz bin koyun ve altı bin sığır sürüp nehr-i S …
EÇS VII 6a … yüz aded küffârı aman u zamân vermeyüp el kaldırmadan cümle esîr edüp nısfını kovan gâzîlere verdik, iki yüz ellisini kânûn …
EÇS VI 25a … olundukda otuz bin yiğidin cemî‘i esîrlerinden on sekiz bin esîr ve sağîr kebîr penc-i yek pâdişâh içün alındı. Gayri mâl-ı …