İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

esbâb

130
geçiş
48,2
milyonda
2.555.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
34
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13053,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eskâl82410,739,762,8395,3
eskâllerin7910,6910,982,64100,6
eskâlleri489,8910,342,0051,8
boğça4599,447,461,9933,7
sâbûn3299,278,071,7327,9
geyerler62419,056,012,4138,4
geyüp94319,045,762,9454,5
kürk51889,016,112,2032,6
kat201.3758,775,244,35106,9
çuka53418,445,252,1826,7
tarzı34227,484,211,6411,8
zîkıymet34557,394,101,6311,4
at101.8917,343,782,9334,0
siyâh35727,133,771,6010,1
mâl36137,053,671,609,7
a‘yânı36886,913,501,589,1
aslâ61.7476,713,162,1715,6
eğer41.1726,653,151,7710,4
beyâz51.5346,623,081,9712,6
ihsân41.2986,523,001,759,7
altun31.1496,262,761,486,4
birer62.6816,132,542,0311,2
halkı31.3356,072,541,435,6
u3417.4345,992,344,6856,5
gayrı31.4715,942,401,405,1
alup42.4595,662,081,535,4
kadar54.2585,221,611,504,4
üç87.1635,171,531,856,6
gibi54.6055,111,491,443,9
cemî‘i43.6875,101,491,293,1
ederler44.5654,801,181,122,1
âdem33.7174,681,070,901,3
olan56.7714,570,941,071,7
her45.9674,430,800,851,0
deyü46.0074,420,790,841,0
ve92147.9194,350,693,6519,3
dahi813.1864,300,651,031,4
on35.4774,130,510,510,3
cümle1121.1974,080,430,850,9
ile1023.7693,780,130,270,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“esbâb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (130) →
EÇS VII 7b … n-ı rahmetden Ceyhûn-vâr cereyân ederdi. Ve asker-i İslâmın esbâb u eskâl ve at ve katırları yerde yatırlardı. Ve develer ve …
EÇS X Y413b … âsının hisâbın Cenâb-ı Bârî bilür. Zîrâ bu dünyâda ne kadar esbâb geyer âdem var ise bu Mısır cezîresinde bin kez o kadar ury …
EÇS VI 147b Kıyâfet-i kabâ-yı ricâli: Cümle elvân çuka esbâb geyerler. A‘yân-ı kibârı beyâz sarık sararlar, ammâ vasatu' …
EÇS VI 31b … eri evler içine ve âteş başına oturdmayup cümle hüddâmların esbâb [u] eskâllerin hâne sâhibine yaykadup issi ta‘âmlar yeyüp c …
EÇS II 346a … bekir'e gideriz, dediklerinde paşa bunları haps edüp cemî‘î esbâb [u] eskâllerin arayup Sâlih Paşa karındaşına hitâben emr-i …
EÇS I 171b … garâbet bu kim Arnavudluk'da dahi Mu‘âviye'yi sevmeyüp mâvî esbâb geymeyüp zerde aşı yemezler ve yeyeni dahi sevmezler, garîb …
EÇS VII 59a Evvelâ bu şehr-i Beç içre aslâ esbâb yaykanmaz. Eğer yaykasalar pâre pâre erir gider. Cümle karş …
EÇS VI 182b–183a … e avretler ayaklarına çizme geyüp başların örtüp eski püskü esbâb geyüp cengde imdâd etmeleri ayb değildir, tefâhür kesb eder …
EÇS VIII 336a … sları keçi yününden mutâf gibi dokunmuş ince siyâh sof gibi esbâb geyüp başlarına siyâh manlifke ve ayaklarına sığır ve keçi …
EÇS IX Y304b … ede. Ve eğer her gün birer esbâbın başka başka geyerse her esbâb içün birer kurbân lâzım gelir. Ve tırnağile kaşınsa kezâlik …