İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etme

63
geçiş
23,3
milyonda
4.946.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
172
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ferâmûş3559,708,191,7328,3
i‘timâd3699,547,861,7226,9
gel51749,437,272,2240,6
beni53548,626,242,2133,5
firâr37536,914,411,6512,7
deyüp41.9716,013,441,8211,9
iken31.8155,713,151,547,8
deyü66.0075,022,421,9910,4
hemân33.8654,652,061,324,0
her45.9674,441,841,444,5
ü411.2953,530,920,951,3
edüp623.9573,030,420,620,5
dahi313.1862,890,280,310,1
ile523.7692,780,170,250,1
olup317.2812,50-0,11-0,130,0
ve17147.9191,91-0,70-2,585,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etme” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (63) →
EÇS III 101b–102a … yârlar ve niçe yüz sâdât-ı kirâmdan kimesneler ileri gelüp "Etme vezîr! Bu zulmü def‘ u ref‘ eyle!" dediklerinde hemân paşa …
EÇS VII 116a … de ururlar, deyü havfinden bu ötrük-nâme yazmışdır. İ‘timâd etme hânım. Hemân bu vilâyetlere şu cem‘iyyetinle gelmişken Mesk …
EÇS IX Y267b "Yâ Muhammed! Biz etdikse, sen etme, zîrâ sen rahmeten li'l-âlemînsin. Iyâlimiz ile kifâf kifây …
EÇS VII 156b … n ü gânimîn teslîm ederler. Artık mâlından ve cânından havf etme. Eğer konduğun ev sâhibine bir lüle tütün ve yâhûd bir iğne …
EÇS X Y43a ‘Vallâh şâhlık şöyle dursun elinden geleni taksîrât etme, hemân meydân senindir iş gör’ dedi. Selîm Dede,
EÇS III 17b … var / Müyesser ola tâ ki sana dîdâr / Ki haddinden tecâvüz etme aslâ / Ki senden hâsıl ola niçe ma‘nâ / Çü senden bula insa …
EÇS VII 126a … ede tilâvet etdiği mev‘ızaların cümlesi guzâtı cenge terğîb etme âyetleri ve hadîsleri hatîbler tilâvet ederler. Hakkâ ki ul …
EÇS III 185a … İlâhî, bu abd-i zelîli bir nân-pâre içün bu kadar hor hakîr etme ve ecel-i müsemmâmın nihâyetine dek sıhhat-i bedenle terk [ …
EÇS VI 129a … e bu şehrin cemî‘i etrâfında olan kurâ vü kasabâtları ıhrâk etme müşâveresinde iken şehr-i İsinriye tarafından üç yüz mikdâr …
EÇS IV 268a Ecel gelir bir gün eder nakd-i hayâtını telef / Etme teğâfül aç gözün özr ü bahâne bir taraf.