İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etmez

202
geçiş
74,9
milyonda
1.609.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20282,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
etmez·202202
ėtmez2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
te’sîr5618012,239,027,47610,0
zarar3312711,688,765,73345,0
güneş219411,188,544,57212,2
isâbet2618911,097,845,08235,1
aslâ541.7479,835,697,21323,4
kabûl153819,726,043,8196,7
tüvânı5169,559,032,2354,4
hıyâbânı71199,486,622,6250,8
tâbı4129,269,122,0044,1
nazîre4269,178,001,9937,1
akıl4309,147,801,9935,8
kifâyet72069,135,832,6043,0
âlemtâbın4329,137,711,9935,3
taklîd4379,107,501,9934,1
zemîne72279,065,692,5941,7
koyahdır398,869,121,7333,1
zararı3168,828,291,7329,1
âdeme62378,815,402,3933,4
koyah3268,757,591,7226,0
ihâta62628,735,262,3932,2
dakîka3488,626,711,7222,1
âdemlere3538,596,561,7121,5
tahammül3608,556,381,7120,8
rûzgâr3658,526,271,7120,3
meteris3688,516,201,7120,0
fevt3748,486,081,7119,5
asla3858,425,881,7018,7
sırrı3898,405,811,7018,4
âfitâbı31008,355,651,7017,7
halka31258,235,321,6916,4
lağım31308,215,271,6916,1
hâr31378,185,191,6815,8
ecilden32047,924,621,6613,5
biemrillâh43427,914,291,9016,2
kâr66747,813,892,2821,3
mi32397,804,391,6512,6
etse32807,674,161,6411,7
şiddeti45427,463,621,8412,8
aceb34057,343,631,599,6
anıniçün46977,193,261,7910,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etmez” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (202) →
EÇS VII 94b … çok içerse gark olur, ammâ benî âdeme rûzgâr-ı zorkâr zarar etmez. Mâhîlere dahi su zarar etmez. Kıt‘a-i merğûb:
EÇS VIII 287a … u bâzâr-ı hüsn içre bey‘ [u] şirâ eden benî âdemlere te’sîr etmez, gûyâ bir koyağistân-ı İremdir. Ve bir kumsal zemîn olmağil …
EÇS VIII 378a … gibi kırmızı-gûn cereyân eder, andan bir mahlûk-ı Hudâ nûş etmez. Âdem sehel nûş etse ağzın buruşdurur. Anıniçün gayri sular …
EÇS VI 30a Hakkâ yine mülâhazasında hatâ etmez. Yine Sannâ‘-ı lem-yezelin yed-i kudretiyle halk olunmuş me …
EÇS V 172a … r kim her biri cihân-ârâlardır. Husûsan siğeri nazîre kabûl etmez kabîlindendir. Hattâ bu hakîr Üsküdarî Mahmûd Efendi huzûru …
EÇS VIII 359b … âzır olup ba‘zı zamân imâretlerin su basup geçer ammâ zarar etmez, zîrâ metânet üzre mebnî binâ-yı azîmlerdir. (---) (---) (- …
EÇS III 25b … mîm sene rîh-i semûm esüp âdem helâk eder ammâ şehre te’sîr etmez. Arz-ı beledi (---) dir. Tûl-ı nehârı (---),
EÇS I 175a–175b … ine yapışup imdâd ederler. Makdûr-ı beşer değil, akıl ihâta etmez kâr-ı mühlikdir. {Arkalarında çuvallar ile cümle ubûr ederl …
EÇS IV 232a–232b … Yohsa bu bir hayâl-i hâbdır. Bundan halka bir zarâr isâbet etmez" dedi.
EÇS II 369a–369b … ne cânib-i garba nehr-i Sakarya kenarınca aslâ güneş te’sîr etmez çemenzâr [u] lâle‘ızâ[r] sular kenarında tahta'l-kahve, fat …