İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etrâk

57
geçiş
21,1
milyonda
5.407.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5723,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,54

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
evleridir3589,748,261,7328,5
gök31079,237,371,7224,8
tâ’ifesi52449,096,922,2238,2
gerçi65268,406,082,4138,9
hâneli65348,386,062,4138,7
câmi‘li32628,276,081,7119,4
kavmi131.7917,855,423,5272,8
halkı51.3356,884,472,1421,5
hâkinde38856,714,331,6512,3
kadîm39446,624,231,6412,0
derler54.1235,292,841,9211,1
gâyet33.8514,652,201,364,5
ammâ1115.2294,562,102,5415,3
ederler34.5654,411,961,293,7
yüz812.2724,411,952,109,8
deyü36.0074,021,561,152,5
vardır48.5683,931,471,283,0
iki39.4173,380,910,811,0
cümle521.1972,950,480,630,5
u317.4342,490,030,030,0
ile423.7692,46-0,01-0,010,0
edüp323.9572,03-0,43-0,610,3
ve17147.9191,91-0,56-1,943,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etrâk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (57) →
EÇS II 366b … eher Bahşılı nâm bir karye kurbuna vardıklarında köyden bir Etrâk gelüp "Bre ağalar! Şu köyde Varvar Alî Paşa'nın bozulmuş ce …
EÇS III 91b … n'dan Sultân Alâ’eddîn fethidir. Ba‘dehû sene 817 târîhinde Etrâk eşirrâsı destinden Çelebi Sultân Mehemmed fethidir, zîrâ bu …
EÇS II 231a … iyerler. Lisânları Anadolu hâki olmağla lehçe-i mahsûsaları Etrâk lehcesine karîb elfâzları vardır. Meselâ "Ahmed Çelebi" yer …
EÇS V 25b Kal‘ası Âl-i Dânişmendiyye'den Turhal nâm bir Etrâk beği binâ etmişdir.
EÇS I 112a … rinden Isbarta şehrindendir. Hakkında (---) zâde hiciv-gûne Etrâk lehcesi ile "Deli Bahşı gadı oluyor" deyü bir muhammes etmi …
EÇS IX Y38a … âsının hoşluğundan mahbûb u mahbûbesi vefret üzredir. Gerçi Etrâk diyârıdır ammâ taht-ı kadîm ve şehr-i azîm olmağile halkı g …
EÇS IX Y274b … . İşte bu gün sizi Reşîdoğlu gelsin kurtarsın" deyü lehce-i Etrâk ile bu mel‘ûnlara şütûm ederlerdi.
EÇS II 352b … ve niyâbetdir. Kızılırmak kenarında dörd yüz toprak örtülü Etrâk hâneli ve câmi‘li ve hânlı ve hammâmlı ve esvâk-ı muhtasarl …
EÇS III 9a–9b … , ammâ ılıcası olmağıla sebeb-i tesmiyyesi Ilığın'dır. Zîrâ Etrâk kavmi ılıcalara ılığın, ya‘nî kudretden ılı ve ıssı su deme …
EÇS II 351a … -i Karakeçili: Bu dahi Çorum sancağı hâkinde iki yüz hâneli Etrâk köyüdür. Kızılırmağ'a bir sâ‘at karîbdir. Bu köyde ol gice …