İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etse

280
geçiş
103,8
milyonda
1.154.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi280114,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
etse·280280
ėtse1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nûş5673810,826,517,40400,6
şifâ1414510,086,863,71106,9
nazar225539,765,584,59128,2
biemrillâh163429,725,823,9398,4
gerek143079,615,783,6785,4
bulur143499,515,593,6681,8
âbından6169,388,822,4464,0
tuğyân7999,246,412,6148,9
âdeme92379,165,522,9351,6
gasl81879,135,692,7747,7
isâbet81899,135,672,7747,6
hasta6739,126,632,4243,8
pâresi6799,106,522,4242,8
biemrillâhi61128,976,012,4138,5
tenâvül125088,964,833,3457,5
mübtelâ61218,945,902,4137,6
iktizâ5698,876,452,2135,2
îcâb4128,818,652,0041,5
im‘ânı51008,755,912,2031,4
kesbi51048,745,862,2031,0
hevâ51098,725,792,2030,5
zehresi4478,656,681,9829,5
düşman51648,535,202,1826,5
hayrân62588,514,812,3628,6
buz62658,494,772,3628,3
sudan4948,455,681,9623,8
çâk4968,455,651,9623,7
biemrillah4978,445,631,9623,6
kaçan62928,434,632,3527,1
istifrâğ398,418,651,7331,1
nâbdan3198,367,571,7226,0
vâlih41218,355,321,9521,8
sehel85528,304,132,6730,8
marazına3398,276,531,7121,5
değme3428,256,431,7121,0
âdem373.7178,243,585,58116,8
halâs119278,223,843,0838,2
ân86538,133,882,6428,3
hareket41878,134,691,9218,4
himmet3928,055,301,6916,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (280) →
EÇS V 12a Hân su’âl etse, "Hânım, sizin çiftliğe ve Arab Halîl Ağa'nın çiftliğine va …
EÇS X Y32b … den idi kim Hudâ alîmdir bir maymun ayağ üzre kalkup reftâr etse bi'ş-şekl ana benzerdi. Çekirge bacaklı kara karınca-vâr za …
EÇS II 253a … lıçakdır. Nef‘i ol mertebedir kim yedi gün bir âdem tenâvül etse her gice ehline varup yedişer kerre kendi balığın ehline yi …
EÇS IV 296a … ndır kim reyhânistânı içre bir fetâ at üzre mızrağıyla ubûr etse ol yiğit atıyla görünmez. Ta bu mertebe âlî reyhânı olup ke …
EÇS X Y380b … avundur. Kabz-ı bevli olan kimesne tohmun ve cismin tenâvül etse gâyet müdrirdir. Ve lezîz kavunu ve karpuzu ve hıyârı ve ac …
EÇS X Y91a … ıl câmi‘-i Ezher'de on iki bin âdem mevcûddur. Ulemâsı gulû etse hemân câmi‘-i Ezher'den yedi yüz ulemâ alemi çıkar. Allâhüm …
EÇS IV 395b … tasız böyle şetm-i galîzden hâsıl olur ammâ avretiyle cimâ‘ etse yumurtadan hâsıl olup ecinne sıfatında olduğu müsbetdir. Ve …
EÇS II 286a … mübtelâ olan şifâ niyyetine bu Furât'a üç kerre girüp gasl etse âfet-i emrâz-ı muhtelifeden halâs ola", deyü İmâm-ı Ca‘fer …
EÇS VI 161a … nûş olunmaz. Ve bir âdem bir kuzu yeyüp bu âb-ı nâbdan nûş etse ân-ı sâ‘atde yine ol kes acığır, gâyet serî‘u'l-hazm âb-ı k …
EÇS III 87a … Mûsâ'dır. Bu sahrânın çemenistânı üzre Çemâpûr askeri meks etse devvâbâtına ve sâ’ir hayvânâtına yedirse yine ke'l-evvel ce …