İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etsen

64
geçiş
23,7
milyonda
4.871.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6426,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,74

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dîvârların76110,849,242,6476,6
şemm42510,529,722,0046,6
şem31610,269,951,7336,0
nazar195539,987,504,33161,1
tebessüm3509,758,301,7328,8
görünür31209,067,041,7223,4
su’âl74258,876,442,6248,9
gerek33078,055,691,7017,8
nümâyândır33337,955,571,7017,3
kat71.3757,324,752,5532,7
cânibine37007,014,501,6613,0
nûş37386,944,421,6512,7
aslâ41.7476,183,591,8312,6
gûne41.8816,073,491,8212,1
her115.9675,903,282,9830,5
eder44.2494,932,311,606,4
âdem33.7174,702,091,324,1
dahi913.1864,481,852,1710,1
ammâ615.2293,681,051,272,6
var37.6463,671,050,891,3
ü311.2953,110,490,490,3
u317.4342,49-0,14-0,180,0
ile423.7692,46-0,17-0,260,1
edüp323.9572,03-0,60-0,890,6
ve14147.9191,63-1,00-3,769,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etsen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (64) →
EÇS IX Y44a … Ve ne cânibe gitsen ol cânibe nazar eder görünür. Tebessüm etsen eyle nümâyândır. Bükâ eder şekilli olsan ol dahi bükâ âlûd …
EÇS IX Y123a … dim. Cebehâne kullesinden şimâl cânibinde olan zemîne nazar etsen cemî‘i bâğ u bâğçe ve bostân nakş-ı bûkalemûn nümâyândır. C …
EÇS VII 131a–131b … i mezhebin sünnetidir sikinizin uçlarını kesün’ deyü tenbîh etsen deli olan bu sünneti kabûl etmez. Ve Allâh'ın emr etdiği te …
EÇS IV 346a … ziyâde biter. Meselâ benî Âdem'in lıhye ve kâküllerin kat‘ etsen dahi dırâz olur. Ammâ hurmanın başın kat‘ etsen yahûd başın …
EÇS IX Y160b … deyüp çeşm zekâtı ile geçinir fakîr nâ-tüvânlar var. Su’âl etsen "Behey Baba! Bu cüvândan ne fâ'ide" desen bu beyti îrâd eyl …
EÇS VIII 339a … ir söz söyledi ve ne tebessüm etdi, ammâ her ne gûne işâret etsen ve bir hidmet buyursan cân havliyle çalışup hidmet ederdi.
EÇS IX Y55b "Her bir parçamız kulağımız kadar etsen bu cezîrenin bir taşına bin baş verüp bu kal‘ayı vermeziz. …
EÇS VI 63b … tîb üzre bin aded dükkânlar etmiş. Her kankı sokakdan nazar etsen çârsûnun öte başları görünür. Bir tarafı atlar içün âhûrlar …
EÇS IV 204a … îde arak damlamak ihtimâli yokdur. Ve rûy-ı dîvârların şemm etsen müşk-i abîr gibi râyiha-ı tayyibesi şemm olunur.
EÇS VI 66b–67a … anc nakşı tarh olmuş şâhrâhlardır kim her ne cânibden nazar etsen bu yollardan şehrin bir başından bir başına varınca 67a g …