İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

etsin

55
geçiş
20,4
milyonda
5.543.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5522,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dehre6611,6512,582,45104,7
encümeni6611,6512,582,45104,7
ma‘deletin6611,6512,582,45104,7
şehâ5711,3712,102,2478,9
hurşîd4511,0912,262,0064,8
pür61599,847,852,4453,7
nûr51549,617,642,2243,2
edâ32208,486,391,7120,7
herkes35207,425,141,6815,6
olsun37606,914,601,6613,4
deyü166.0076,434,033,7659,9
içün52.0366,293,912,0917,8
verüp31.7225,793,421,578,8
gibi74.6055,623,222,3618,9
yedi54.8535,062,661,8810,1
hazreti35.9454,031,631,172,7
niçe37.0563,791,381,072,1
ve12147.9191,41-1,01-3,507,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“etsin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (55) →
EÇS VII 113a … d âdem Allâh yol versin}, ya‘nî "Yürü âdem Allâh yolun âsân etsin" dedikde Âdil Mirza Akkirmân'da Hân elinde talava urulduğun …
EÇS III 100b–101a … ıza getirüp ihsân [u] in‘âmlar alınup "Herkes kellesin hıfz etsin" deyü fermânlar olup herkes sürûr [u] şâdımânda iken ânî is …
EÇS I 71a "Handân'ım başındaki gülü Evliyâ'ya ver, bir gülün şem etsin. Ve her bâr Evliyâ ile hem-celîs ve hem-enîs ol. Ammâ dersl …
EÇS IX Y321a … lerse bu makâm-ı İbrâhîm'de edâ etsin veyâhûd çadırında edâ etsin. Ammâ be-şart-ı ân-kasr-ı cem‘ etmeye, başlı başına vakti i …
EÇS I 81a … unca bir sâ‘at ya‘nî bir ân çâşnisi helâl lezzetin müşâhede etsin içün mührü verüp lezzeti demâğını mu‘attar etmeden bir sâ‘a …
EÇS V 164b Âfâk[ı] şehâ ma‘deletin nûr pür etsin / Hurşid gibi encümen-i dehre çerâğ ol / Gâh nâfe gibi eyle …
EÇS VI 101b … r olsun. Eğer kâfir gelirse göreyim anı, bir nâm verüp gazâ etsin. İnşâallâh üç tuğ ile ana Bağdâd'ı veririm" deyü haberler g …
EÇS V 63b "Âfâkı şehâ ma‘deletin nûr pür etsin / Hurşîd gibi encümen-i dehre çerâğ ol / Dâdâr-ı cihân eyle …
EÇS III 180a … asuz. Hemân şimdi asesbaşı ve subaşıya beyâz buyurdu tahrîr etsin ve kapudan paşa niçe bin kayıklar ve sandal u mavunalar Üsk …
EÇS I 41b … salât-ı işânın sünnetin ömründe terk etmemiş ise ol imâmet etsin" buyurduklarında deryâ-misâl cemâ‘at içre salât-ı asr [ve] …