İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

evren*

22 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
117
geçiş
43,4
milyonda
22
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı16493,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,72
EÇS D 0,56

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: evrenos) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dülek7810,8411,302,64105,6
gâzî661.24510,637,268,07541,0
döne4309,808,591,9940,2
bedesti103059,606,563,1371,6
fethidir72239,406,502,6249,5
bilmez4999,256,861,9830,3
erenler3529,187,381,7224,9
oğlı41538,926,241,9726,8
hudâvendigâr31358,616,001,7119,1
beğ161.4758,364,973,8779,6
elinden54668,134,952,1624,7
keferesi32697,995,011,6815,0
asrında78977,824,492,5330,3
rûmeli44697,814,621,9218,0
mescidi46527,414,141,8915,5
bâyezîd34887,344,151,6311,6
ḳara34927,334,141,6311,6
imâreti34947,334,131,6311,5
desti47497,243,941,8714,4
didi35637,183,941,6210,8
karyei71.5277,123,722,4523,3
târîhinde102.3877,033,592,9031,6
rûm51.1617,003,632,0616,0
kal‘ayı41.0916,763,401,8111,6
cümleden31.1896,232,861,496,7
feth42.0565,912,491,647,2
sene96.2405,542,062,2812,0
ba‘dehu32.1635,432,001,303,8
hâlâ43.7215,091,631,353,6
ederler44.5654,811,341,212,6
âdem33.7174,681,220,991,6
derler34.1234,541,070,911,3
kal‘a34.5574,390,920,821,0
gibi34.6054,380,910,811,0
olup1017.2814,240,741,272,2
hân35.4014,160,680,650,6
ve62147.9193,780,271,362,2
ile923.7693,630,130,250,1
dahi513.1863,620,130,190,0
edüp823.9573,44-0,05-0,110,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (117) →
EÇS VIII 208a Hamd-i Hudâ sene (---) târîhinde be-dest-i Gâzî Evrenos dest-i İslâma girmişdir. Ammâ bir şîrîn şehr-i mu‘azzamdır. …
EÇS V 179b … Kurdlar ve karye-i Tirepişte ve karye-i Gıranova ve karye-i Evrene ve karye-i Tirebne ve karye-i Fırankofça ve karye-i İn Obas …
EÇS VIII 345b … elinden Sultân Bâyezîd-i Velî asrında be-dest-i büyük Gâzî Evrenos fethidir. Yanya sancağı toprağında hâss-ı hümâyûn hükûmetid …
EÇS IX Y23a … meli hilâfeti ihsân olunup Vardar Yenicesi nâm şehirde Gâzî Evrenos türbesine karîb âsitânesinde âşıkân-ı Rûm ile semâ‘-ı safâd …
EÇS X Y126a … ara on bir guruşa vermiş. Ammâ Hudâ âlimdir, her biri birer evren-misâl mehîb ü mefret yılanlar idi. Yılanbâz bu yılanları birkaç g …
EÇS VII 151b … ve gemi direklerine deve ölülerine binüp ellerinde yılan ve evrenler ve ipler ve âdem ve at ve deve kelleleri ile hevâda uçarak …
EÇS VIII 208b … k‘aları ve mezkitleridir. Cümleden Cebehâne mescidi ve Gâzî Evrenos mescidi ve Tekye mescidi ve (---) (---) (---) (---) (---) ( …
EÇS I 193b … ahalde tabbâğ kârhâneleri vardır kim her birinde Âhi Evranî evren-misâl şâhbâzlar vardır kim âdem ejdehâlarıdır. Bunların içine kan …
EÇS VIII 231a … e hânları ve mesâcidleri ve bir aded hammâmı olup hâlâ Gâzî Evrenos evkâfı bir yaylağ-ı azîm olup "Öşr-i aded-i ağnâmı mü’ebbed …
EÇS VIII 231a … rıyla urûc edüp beş altı ay kesb-i tarâvet ederler. Tâ Gâzî Evrenos zamânından berü binâ olunmuş câmi‘leri ve dükkânları ve hân …