İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

evvelde

84
geçiş
31,1
milyonda
3.790.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8434,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
evvelde8484
evvel’de77

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kadîmi3319911,909,385,74370,6
cildi1611311,389,153,99173,8
iklîmi1731610,447,764,10150,3
terviyei3310,1411,971,7349,8
sahîfei3419,628,201,7328,4
sânîde3509,527,911,7227,1
mufassal31608,656,231,7120,1
mastûrdur32678,135,501,6917,0
zamânı67127,955,082,3830,7
sebebi34667,484,691,6713,8
binâsıdır36237,124,271,6412,1
imiş71.6477,054,092,4926,6
olduğu41.0566,853,931,8714,3
olunmuşdur41.3946,473,531,8312,3
evvelâ52.6835,892,901,9411,5
ehli31.7915,712,751,476,3
iken31.8155,692,731,476,3
şehri95.6785,682,672,5318,2
tahrîr43.0265,402,411,626,9
binâ43.5235,182,191,565,9
evsâfı32.7765,102,121,334,2
derler44.1234,961,961,494,9
azîm34.0974,561,561,142,5
dahi813.1864,301,281,674,8
andan48.9483,860,840,891,1
olan36.7713,840,830,760,8
aded39.0463,430,410,430,2
olup517.2813,240,220,310,1
ile523.7692,78-0,24-0,410,2
ammâ315.2292,68-0,34-0,460,2
ve23147.9192,35-0,68-2,896,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“evvelde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (84) →
EÇS X Y156b–Y157a Bu buhayreden Nîl bir kol dahi olup cânib-i şimâlde iklîm-i evvelde ve iklîm-i sânîde vilâyet-i Kırmanka Y 157a ve vilâyet-i …
EÇS X Y419a Zamân-ı evvelde şehr-i azîm imiş, âsâr-ı esâsları nümâyândır. Ammâ hâlâ kal …
EÇS IX Y101a Ve bu şehr kadîm-i evvelde eyle âbâdân imiş kim bir sâ‘at yerde binâ-yı azîm âsârları …
EÇS IV 342b … emîne gark olarak bu kadde kaldı deyü nakl ederler. Zamân-ı evvelde dahi âlî imiş. Ammâ cümle eser-i binâsı serâpâ tuladır. Amm …
EÇS III 156a–156b … an, lâkin Taşlık câmi‘i demek ile meşhûr-ı âfâkdır. Kadîm-i evvelde zâviye idi. Ba‘dehû Süleymân Hân vezîri Mahmûd Paşa rûhiyçü …
EÇS X Y417b Ve bu iklîm-i evvelde bi-kavli Padre ve Kolon yigirmi cebel-i azîm ki zirvesi efl …
EÇS III 111b–112a Sebeb-i tesmiyesi (---) (---) (---) (---) kadîm-i evvelde ol kadar imâr değil imiş. Lâkin sene (---) târîhinde Süleym …
EÇS III 47b–48a Eşkâl-i kal‘a-i Gazze: Kadîm-i evvelde binâ olunan kal‘asının Buhtunnasr harâb etmeğile sene (---) …
EÇS X Y417a Evvelâ hatt-ı istivâ iklîm-i evvelde bulunmuşdur kim Berberistân ve Alevistân ve Dumbistân vilây …
EÇS X Y120a … er, bi-emrillâh şifâ bulur. Zîrâ bu Mısır diyârında iklîm-i evvelde Sa‘îd ve Elvâhât ve Habeş ve Fûncistân'da ve Cebelü'l-Kamer …