İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

evvelden

14
geçiş
5,2
milyonda
17.355.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi145,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
evvelden1414
evvel’den77

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kadîmi31998,858,501,7329,5
dahi413.1863,312,871,739,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“evvelden” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
EÇS IV 301b … a oturan hâne sâhibi gelen müsâfire selâm verir. Hakîr dahi evvelden kânûnların bilüp "Ve aleykümüsselâm hân-ı âlîşânım!" dedim. …
EÇS X Y122a … derisin tırnağıyla koparup çekince başdan başa soyulup gûyâ evvelden dahi derisi âriyetî imiş, deriden zırpadak bir beyâz et çık …
EÇS VIII 204a … ümle gözlerime te’sîr edüp hânemizde sehel istirâhat edince evvelden isti‘dâd-ı emrâz hâsıl etmiş gözlerim karığup ağrımağa başl …
EÇS VII 90a … ---) (---) demekdir. Bânîsi ma‘lûmum değildir, ammâ kadîm-i evvelden berü Erdel kralı hükmünde idi. Şimdi Varat eyâletinde kal‘a …
EÇS VII 164b Evsâf-ı kal‘a-i Koyun: Kadîm-i evvelden Şamhal Şâhların hâssıdır. Emîr ve kadısı vardır. Hânı üç bi …
EÇS VI 131a … kilisesi vâlide sultân içün câmi‘-i ibret-nümûn oldu, zîrâ evvelden dahi bir deyr-i azîm ve bir ma‘bedgâh-ı kadîm olmağile eyle …
EÇS X Y430b … sinka vilâyetinde kıblemiz şimâl tarafına idi. Zîrâ iklîm-i evvelden cenûba yigirmi tokuz derece ileri gidilmişdi.
EÇS VI 116a "Kaldır şu kâfirleri" dedikde meğer evvelden ise cellâd çelebiler hâzır imiş. Bir dahi İbrâhîm sadâsın i …
EÇS X Y442b … na safâ verir. Şehri Hâlâ ol kadar ma‘mûr değildir. İklîm-i evvelden cenûba yigirmi Q 339a derece ileri çıkmışdır.
EÇS X Y416b … âları geldikde ağrı hastalığı-misâl bir maraza mübtelâ olup evvelden dahi za‘îf, birkaç gün ekl [ü] şürb etmedüği gibi "Ala müsâ …