İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

evzâ

53
geçiş
19,6
milyonda
5.782.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5321,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,76

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
etvâr151612,8012,543,87255,8
etvârı91412,1012,003,00139,6
etvârları6711,6812,412,4599,4
nâhemvâr41210,9811,052,0054,8
etvârların3310,7812,641,7352,6
etvârın3310,7812,641,7352,6
etvârından3310,7812,641,7352,6
taklîd33710,099,011,7331,8
gûne61.8816,674,342,3324,8
u4517.4346,404,046,30171,9
gûnâgûn31.8115,723,401,578,7
birer42.6815,583,251,7910,9
âdem33.7174,702,361,395,0
her45.9674,442,091,535,5
edüp1123.9573,911,552,189,2
niçe37.0563,791,441,092,2
ile823.7693,461,101,513,7
cümle621.1973,210,851,091,7
ü311.2953,110,760,710,7
ve25147.9192,470,110,350,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“evzâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS IX Y246a–Y246b … âtdan âdemler gelüp ehremenler havz içre cüvânâne nâ-şinîde evzâ‘ edüp gayri âşıkânın nazargâhına mâni‘ olup hammâmın ibtâli …
EÇS VII 107b … esîhiyye olduklarından Hazret-i Îsâ aleyhi's-selâmın cemî‘i evzâ‘, etvâr, libâs ve hilye-i şerîfin sıhhati üzre yazup ale'l- …
EÇS X Y414a … kâr bekâr hovarda kavmi vardır. Ve bu tâ’ifenin ahvâlâtı ve evzâ‘ [u] etvârların tahrîr etsek tatvîl-i kelâm olur. Zâtları g …
EÇS I 161a–161b … âm ve meş‘alcilerin elinde olmak ile ol zümrenin evsâfın ve evzâ‘ [u] etvârın bildirir.
EÇS IV 293a … terdikde Melek Paşa 'Hâşâ pâdişâhım, Acem sulha muhâlif bir evzâ‘ etmemişdir. Eğer sulha hilâf olduysa Ekrâd tarafından olmu …
EÇS X Y450b … zre bir dîvân-ı Âsaf-ı Berhıyâ oldu kim cümle a‘yân-ı Mısır evzâ‘ [u] etvâr-ı paşaya vâkıf oldular. Zîrâ Mısır'ın cemî‘i âri …
EÇS IX Y187b–Y188a … da darb-ı mesel olmuşdur kim bir âdem eblehâne bir nâhemvâr evzâ‘ işlese halk ana levm edüp,
EÇS VI 44a … fertûte-i cihâne iken yine nâ-şüküfte duhter-i pâkîze-ahter evzâ‘ [u] etvârın etdi. Hemân dürr-i kelâm-ı evveli ol oldu kim,
EÇS VII 70a … i İsfaç ve Leh ve Çeh ve Maskov ve Yahûdî ve Macar kavminin evzâ‘ [u] etvârları ve avretleriyle mu‘âmele ve bey‘ [u] şirâlar …
EÇS VII 163b–164a … î hazretlerine varup dahil düşüp Mervân-ı Hımâr'ın nâ-şer‘î evzâ‘ [u] etvârından ve minberde Hazret-i Alî'ye sebb etdirdiğin …