Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 23 | 709,0 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 2.230 | 910,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eyle) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gûyâ | 83 | 1.789 | 9,39 | 2,80 | 7,80 | 182,8 | |
| deyü | 164 | 6.007 | 9,35 | 2,03 | 9,67 | 217,5 | |
| etmiş | 61 | 865 | 9,32 | 3,40 | 7,07 | 180,9 | |
| tahrîr | 90 | 3.026 | 9,13 | 2,15 | 7,36 | 131,2 | |
| müzeyyen | 45 | 1.147 | 8,76 | 2,55 | 5,57 | 86,0 | |
| olur | 104 | 6.012 | 8,69 | 1,37 | 6,26 | 71,2 | |
| musanna | 39 | 853 | 8,68 | 2,78 | 5,33 | 84,8 | |
| oldu | 66 | 3.361 | 8,59 | 1,56 | 5,36 | 55,9 | |
| urdular | 26 | 58 | 8,53 | 6,07 | 5,02 | 181,1 | |
| dedikde | 36 | 968 | 8,52 | 2,48 | 4,92 | 65,5 | |
| olsa | 30 | 530 | 8,46 | 3,08 | 4,83 | 76,7 | |
| ma‘mûr | 53 | 2.852 | 8,41 | 1,48 | 4,66 | 41,0 | |
| üstâdı | 29 | 565 | 8,40 | 2,94 | 4,68 | 69,0 | |
| etmişler | 27 | 431 | 8,36 | 3,23 | 4,64 | 74,1 | |
| imâr | 27 | 440 | 8,36 | 3,20 | 4,63 | 73,0 | |
| imiş | 38 | 1.647 | 8,32 | 1,79 | 4,38 | 40,7 | |
| mücellâ | 24 | 225 | 8,31 | 4,00 | 4,59 | 90,4 | |
| ururlar | 22 | 81 | 8,27 | 5,35 | 4,58 | 126,5 | |
| etdiler | 38 | 1.988 | 8,20 | 1,52 | 4,01 | 30,8 | |
| musaykal | 21 | 99 | 8,19 | 4,99 | 4,44 | 109,1 | |
| olsun | 26 | 760 | 8,14 | 2,36 | 4,10 | 43,7 | |
| urup | 26 | 763 | 8,14 | 2,35 | 4,10 | 43,5 | |
| amâr | 24 | 536 | 8,14 | 2,74 | 4,17 | 51,3 | |
| âbâdân | 27 | 927 | 8,12 | 2,12 | 4,00 | 38,4 | |
| ise | 26 | 819 | 8,12 | 2,25 | 4,03 | 40,5 | |
| değildir | 37 | 2.126 | 8,11 | 1,38 | 3,75 | 25,5 | |
| etdi | 37 | 2.151 | 8,10 | 1,36 | 3,72 | 25,0 | |
| ki | 39 | 2.426 | 8,09 | 1,27 | 3,65 | 23,2 | |
| eder | 54 | 4.249 | 8,09 | 0,93 | 3,49 | 18,4 | |
| du‘â | 23 | 573 | 8,06 | 2,59 | 4,00 | 44,8 | |
| olmuşdur | 33 | 1.850 | 8,04 | 1,42 | 3,59 | 23,8 | |
| yâ | 28 | 1.252 | 8,03 | 1,74 | 3,71 | 28,7 | |
| yokdur | 55 | 4.645 | 8,03 | 0,83 | 3,23 | 15,2 | |
| sana | 21 | 391 | 8,02 | 3,01 | 4,01 | 51,7 | |
| sâtûrı | 18 | 64 | 7,99 | 5,40 | 4,14 | 104,9 | |
| urdu | 18 | 65 | 7,99 | 5,37 | 4,14 | 104,3 | |
| ricâ | 20 | 385 | 7,96 | 2,96 | 3,90 | 48,0 | |
| ederler | 50 | 4.565 | 7,91 | 0,71 | 2,76 | 10,5 | |
| u | 143 | 17.434 | 7,89 | 0,30 | 2,22 | 5,7 | |
| birbirlerine | 19 | 365 | 7,89 | 2,96 | 3,80 | 45,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
eyle* ile tüm bağlamlar →“eyle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (2.253) →| EÇS X Y42b | … temâşâ ederdik. Selîm Dede kahvehânelerde sadrancbâzlık ile | eyle | iştihâr verdi kim bir üstâd-ı kâmil anın mukâbelesinde bir … |
| EÇS IX Y68b | … n evsâfı beyânında lisânlar lâldir. Zîrâ üstâd-ı mermer-bür | eyle | Ferhâdî tîşeler urmuş kim zer ü zîver ile nakş-ı bûkalemûn … |
| EÇS VII 149a | … şeyh-i Urbân benî nev‘-i insândan kabâ’il-i Kureyş urbânına | eyle | hâkim-i kaviyyü'l-iktidâr oldu kim Yesrib ve Bathâ ve Yelem … |
| EÇS X Y445a | … sevâd-ı mu‘azzam şehr imiş. Hattâ niçe mu‘temed müverrihler | eyle | tahrîr etmişler kim Hazret-i Mûsâ bin İmrân bu şehirde rahm … |
| EÇS IX Y330a | … anmakdır, dersen hemân durma, eğer râkiben eğer piyâde umre | eyle | . |
| EÇS VIII 248a | … anatlı arslan tasvîri var kim üstâd-ı mermer-bür bu timsâle | eyle | tîşe ve direfş urmuş kim gûyâ sihr-i i‘câz etmiş. Görenler … |
| EÇS III 97a–97b | … pâre gemi anlardan gark olup vakt-i gurûba dek tarafeynden | eyle | savaş-ı perhâş olup rûy-ı deryâ hûn-ı insân ile la‘l-gûn ol … |
| EÇS X Y304a | … meğer Kâdirî ve Mutâvı‘î tarîkı fukarâları tahammül edeler. | Eyle | tevhîd-i Bârî olup ol gece leyletü'l-isrâ olur. |
| EÇS IX Y360a–Y360b | Andan bedürüstî gasl ile | eyle | olur kim gûyâ ol mevtâ tâze cân bulup tebessüm eder. Cânib- … |
| EÇS II 271a–272b | … na dönüp henüz hâbdan bîdâr olur gibi kudurmuş yılana dönüp | eyle | hıyel u şeytanat ve âteş-bâzlıklar edüp cümle guzât-ı müsli … |