İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eyleye*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
159
geçiş
58,9
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15161,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,55
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eyleye) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hak2328210,747,434,77193,6
rahmet1724410,437,214,10137,5
mübârek2648110,386,845,05197,0
âmîn1112010,347,603,3095,2
allâh278009,856,165,12178,8
allah153899,816,353,83103,2
âkıbetin4119,599,592,0046,9
ıslâh4299,458,191,9938,0
mu‘în5879,386,932,2238,4
a‘dâdan3119,189,181,7333,1
müyesser104199,155,663,1059,2
te‘âlâ62328,975,782,4036,5
kabûl83818,925,482,7645,3
hibe3958,606,071,7119,4
hayr74438,575,072,5735,7
târîhin31178,485,771,7018,2
mesrûr31298,425,621,7017,6
târîhini31568,295,351,6916,5
mu‘ammer42728,254,961,9419,8
hıfz42968,174,841,9319,2
hudâ212.5827,974,114,3280,5
emîn43997,884,411,9116,9
imâr44407,774,271,9016,1
dedi67847,704,022,3022,3
ḳara44927,654,111,8815,3
dediler46707,303,661,8413,0
amâr35367,143,571,599,4
didi35637,093,501,589,1
ziyâret36476,933,301,568,3
yâ51.2526,863,081,9712,6
vakti37646,733,061,527,5
cenâbı37876,703,021,527,3
oldular38776,572,861,496,7
halâs39276,502,781,486,4
âbâdân39276,502,781,486,4
deyü146.0076,222,312,9822,5
deyüp41.9715,942,111,545,5
oldu53.3615,541,661,534,7
sene96.2405,531,612,028,0
içün32.0365,481,641,182,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (159) →
EÇS X Y360b … le seyâhatin müyesser edüp sâlimîn ü gânimîn avdet müyesser eyleye. Zîrâ derûn-ı dilden o câniblerin seyâhatin bu dil ârzû ede …
EÇS V 44a … evler idi. Hudâ-yı Lem-yezel Kırım diyârın dahi ziyâde amâr eyleye, zîrâ kân-ı mücâhid fî sebîlillâh yeridir.
EÇS I 118b Hak kabûl eyleye kim dedi Nihâdî târîh / Kıldı bu çeşmeyi bünyâd Mehemmed Pa …
DK IV 98 … erisinden bişiginüŋ yapuġı olan açıġı ṭutanda ḳara ṭaşı kül eyleyen ḳara bıyıġın yidi yirden eŋsesinde dügen ḳazan ḳartaşı ḳara …
EÇS V 79a "Mansıbın Allâh mübârek eyleye".
EÇS I 122b Diyelim rûhıyiçün Fâtiha dâ’im el açup / Adn-i a‘lâyı makâm eyleye Kâsım Paşa. / Sene (---).
EÇS II 268a … etdim. Hak Te‘âlâ cemî‘î ümmet-i Muhammed'i şerrinden emîn eyleye. Âmîn, yâ mu‘în.
EÇS II 241a … imdi oğul, şimden gerü sana seyâhat göründü. Allah mübârek eyleye. Ammâ sana nasîhatim var" deyü elimden yapışup huzûrunda be …
EÇS X Y205b … a giderler. Sultân Tâhir Baybars'ın hayrâtıdır, Hudâ rahmet eyleye, aceb hayrât-ı azîmdir kim diller ile ta‘bîr olunmaz.
EÇS VIII 285a Bârekallâh ser-i sekbânân Ağa-yı Mahmûd / Eyleye Rabbü Vedûd âkibetini mahmûd, / Çeşme itmâmına Âlî dedi zîb …