İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fehm

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
26
geçiş
9,6
milyonda
10.602.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zarar31279,338,261,7328,5
etdim36567,175,891,7018,7
eden31.3046,214,901,6714,6
ki32.4265,334,001,6211,1
eder54.2495,263,932,0918,0
kadar34.2584,523,191,548,0
edüp823.9573,452,122,1811,3
ammâ415.2293,101,771,414,2
ile423.7692,461,131,081,9
ve6147.9190,41-0,93-2,213,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“fehm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (26) →
EÇS IX Y271a–Y271b … -ı nazarile nazar eylesen Hallâk-ı (...) âlî âlem ne idüğin fehm ederdin. Ve bu cibâllerin zemîni sâfî sâ‘at kumudur ⟦Q 113a …
EÇS II 259a … r şemme lâzımdır kim ol âdem kendüye zarar u nef‘ geleceğin fehm edüp kendüye nân-pâre ve vesîle peydâ edecek kadar bilüp se …
EÇS IX Y250b … mât eder. şîs İbrîce kelimât eder. Birbirlerinin lisânların fehm etmede hayli usret çekdiler.
EÇS VIII 259a … n-ı mühmelelerin tercümân ile anlaya. Hakîr dahi bu kadarca fehm edüp tahrîr etdim.
EÇS IV 363b–364a … emdir kim gayrı lehceleri vardır kim tercümân ile lisânları fehm olunur}. Ve bu şehr-i Ummân Basra'dan aşağı yine Basra ve U …
EÇS V 17a … îr, paşanın bu gûne sözlerinden niçe nükte ve rumûz u künûz fehm etdim ammâ "El-ma‘nâ fî batnı'ş-şâ‘iri"dir deyüp hakîr sükû …
EÇS V 1b … ser (---) ser-çeşme-i mektûbcıyândır kim pîr [ü] perverini fehm eden nâme tahrîr eden hattâtlar bu ebyâtı mektûb üzre tahrî …
EÇS IX Y70b … nâ-yı azîmleri sernigûn olup yatır. Arapça âyeti mazmûnun fehm edüp engüşt ber-dehen edüp vâlih [ü] hayrân olduk.
EÇS III 147a … ekmek ve su isteyecek kadar ve kendüye bir zarar geleceğin fehm edecek kadar gûnâ-gûn lisân bile kim kendüyi girdâbdan halâ …
EÇS IX Y3a … Seferu kıt‘atun mine's-sakar ve lev-kâne fersahen" mazmûnun fehm edüp râh-ı Hicâz'a âmâde oldu.