İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

fetâ

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
78
geçiş
28,9
milyonda
4.063.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
39
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7831,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tüvânâ89610,568,492,8279,0
şecî1322510,467,963,59118,7
bahâdır1121910,257,763,3097,2
serveri57410,078,192,2347,2
yiğitlerdir3209,979,341,7333,3
hünerver4589,918,221,9937,9
erler3269,888,961,7331,7
dilâver61529,747,422,4450,0
şehbâz51409,557,272,2240,7
yiğitler51839,296,882,2238,0
yiğit73369,116,492,6249,4
imiş31.6475,832,981,517,2
at31.8915,642,781,486,4
ü1211.2955,112,202,7118,0
var87.6465,082,182,2011,8
gâyet43.8515,062,171,555,8
vardır88.5684,922,012,1310,4
her55.9674,761,861,625,7
u1017.4344,231,311,896,3
üç47.1634,181,271,172,4
hân35.4014,171,261,011,8
olur36.0124,011,110,931,4
olup617.2813,500,590,820,9
iki39.4173,370,460,470,3
ve38147.9193,070,150,620,4
ile523.7692,78-0,14-0,220,0
ammâ315.2292,68-0,23-0,300,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“fetâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (78) →
EÇS IV 358a Ammâ şimdi diyâr-ı Bağdâd'da gâzî şahbâz u fetâ, dilâver ü server-i hünerver yiğitler vardır kim bir eline …
EÇS III 130a … ve sapan ve toyka ve sopa ve penyal üşürürler. Hemân bu üç fetâ görürler kim iş işden geçüp Allah deyüp bu otuz kâfire mu‘c …
EÇS VIII 267a … rgalar müstevfâ geçerler, zîrâ beri cânibden öte cânibe bir fetâ âdem el taşı atsa yetişir. Tâ bu mertebe yakın adacıkdır. V …
EÇS II 334b … Sadşe kavmi derler bir şecî‘, yarâr, bahâdır, hırsız kavm-i fetâ yiğitlerdir. Bu Seydî Ahmed Paşa anlardandır. Hattâ lehçe-i …
EÇS X Y302a … le çakşırın gösterir. Derhâl türbedârın biri ve hakîrin bir fetâ memlûkü herîfin vücûdun kapudan taşra çıkarmağa cidd ü cehd …
EÇS II 320a–320b … ir melikzâdeye verirler. Ol kızdan üç oğul olur. Anlar dahi fetâ yiğitler olduklarında Gürcîstân'ı üç bahş edüp büyük beğzâd …
EÇS IX Y360a … e Karyetü’n-neml derler. (---) (---) (---) (---) Ve pîr [ü] fetâ merhûm olsa ol ân eyle karınca üşer kim cemapur (---) (---) …
EÇS IV 216a–216b … yebâb ideli on beş sene içinde ol kadar imâr olmuş ol kadar fetâ yiğitler peydâ olmuş kim ta‘bîr olunmaz. Ale's-seher atları …
EÇS IX Y233a … n çıkarup pinhânen perveriş edüp mürûr-ı eyyâm ile Mûsâ bir fetâ olup âlem-i seyâhat içre kendülere Mısır hâkinde Bahr-i Kul …
EÇS IX Y328a … niçe kerre yüz bin tüfengler endâht olunur. Zîrâ her şehbâz fetâ cılasının ikişer ve üçer kol tüfengi vardır. Bu sît u sadâ …