İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gök

107
geçiş
39,7
milyonda
3.069.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
66
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı21647,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8635,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,78
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gök) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
demire212712,3311,264,58310,3
yüzine63010,499,302,4566,7
müstağrak1423610,397,553,72119,7
lop52310,309,422,2356,5
aşanmışıdı4410,2111,622,0064,5
ṣayvan4610,1811,042,0056,8
dikdürmişidi349,7911,211,7343,8
çemene349,7911,211,7343,8
biŋ4439,778,201,9937,9
ḳanatlu369,7610,621,7340,0
tanrısı389,7410,211,7337,8
ala71779,666,962,6254,0
tavla4639,597,641,9934,7
etrâk3579,237,371,7224,9
yirde41229,166,691,9829,3
meydânda41299,126,611,9828,9
görklü3849,016,811,7222,5
süleymâniyye3938,946,671,7221,9
çadır31088,846,451,7121,0
gark84858,795,702,7747,7
meydânında31168,786,351,7120,6
hâşâ31568,555,921,7018,8
ak42448,545,691,9623,8
oldı31648,505,851,7018,5
müsellah31708,475,801,7018,3
gözlü31728,465,781,7018,2
medrese53988,345,312,1827,1
ḳazan32368,165,321,6916,3
al32378,165,321,6916,3
yer77058,144,972,5634,8
yüzünde32807,995,081,6815,3
geyüp34317,514,461,6512,8
olmuş101.8247,414,112,9838,3
ḳara34927,364,261,6412,1
tekyei36077,113,961,6210,9
kaya37436,853,671,609,8
ana31.1036,343,101,537,6
vâki31.1216,323,081,537,5
evvelâ32.6835,141,821,243,3
olup1517.2814,821,452,4611,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gök” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (107) →
EÇS VII 151b … ile hevâda uçarak Abaza seherel[er]i ve bu Çerkez oburları gök yüzünde birbirlerine girüp ol gece bu iki kavmin câdûları b …
EÇS VI 114a … âsumâna urûc edüp zemîn ü âsumân lerze-nâk olup yer göğe ve gök yere endi zann olundu.
DK VI 103 … ürler eyledi oġlı-y-ıla gelini-y-ile ḳaŋlı ḳoca oġuza girdi gök ala görklü çemene çadır dikdi atdan ayġır devedan buġra ḳoy …
EÇS VI 96b … ürüldü ve sâ‘ikasına tâkat getiremezsiz ve ibtidâ şazrevânı gök yüzüne pertâb etdikde ana dahi bakmağa cür’et edemezsiz" de …
EÇS VII 20a … ar başlarına cığaların takınup ve serpenâhların geyüp cümle gök demire müstağrak olup sipâh askerin cenge terğîb ederlerdi.
EÇS IX Y101b … rı serâpâ gök mücellâ mermerdendir, anıniçün Etrâk tâ’ifesi Gök câmi derler. Kıble kapusu üzre tâ yukaru kemerde bu âyet-i …
DK VII 2 … ış-ıdı ḳara yirüŋ üzerine aġ ban ivin dikmiş-idi ala ṣayvan gök yüzine aṣanmış-ıdı biŋ yirde ipek ḫalıçası döşenmiş-idi iç …
EÇS IX Y90b Ve bunda hâsıl olan gök lop ve ak lop ve kızıl lop ve mor lop ve kara lop bir diyâr …
EÇS VI 4a–4b … duyup ol gece sabâha dak bin pâre topdan ziyâde atup yer ve gök inil inil inledi.
EÇS III 56a … a bağlı sandûkasına yine kanlı ok düşüp hâşâ ve kellâ "İşte gök tanrısın öldürdüm, müstakil yer ve gök tanrısı benim" deyü …