İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gam

60
geçiş
22,2
milyonda
5.172.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
65
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6024,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTAHDKEÇSToplam
gam···6060
ġam12··3
gâm···11
ğam··1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yeme103411,7710,693,16131,7
yemem71011,6811,942,65108,8
gussa5911,2111,612,2474,0
def‘i1722810,928,714,11173,3
tîğı4729,968,291,9938,2
şimden3819,457,701,7226,2
yemen42138,916,721,9829,5
gerü32868,155,881,7018,6
içün72.0366,774,272,5128,3
deyüp31.9715,603,101,537,6
değildir32.1265,492,991,517,2
eder54.2495,252,731,9010,4
yine67.3724,732,191,918,9
âdem33.7174,702,181,354,4
hemân33.8654,652,131,344,2
u1117.4344,361,832,3812,2
her35.9674,031,501,122,4
edüp523.9572,770,230,330,1
ammâ315.2292,680,150,170,0
ve21147.9192,22-0,33-1,161,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
EÇS III 176b … ötüne çöp batmasın. Râh-ı Mekke'de ve diyâr-ı Mısır'da aslâ gam yiyüp havf u haşyet çekme. Âfât-ı dehrden masûn [u] mahfûz …
EÇS VI 107b … n u dil ile kurbân olup dîn-i mübîn yoluna şehîd olduğumuza gam yemeziz. Şimden gerü kalk ne cânibe teveccüh edersen gideli …
EÇS IX Y323b … süvâr olup ata. Îd-i adhânın üçüncü günü yine piyâde atarsa gam değildir. Eğer ehl-i özrüm derse hep râkiben üç günde üçer …
EÇS V 102a Hakîr eyitdim: "Ey imdi beğim, gam yeme. Mu‘cizât-ı Muhammedü'l-Mustafâ berekâtıyla taht u rah …
EÇS III 141a … : Bu dahi Korubâğları'nda bir ârâmgâh-ı ferahşâd yerdir kim gam u gussa ile anda varan ferah kesb eder. Bu Korubâğları'nda …
EÇS VII 144a "Evliyâm! Tâc [u] raht [u] bahtımdan ayrıldığıma gam yemem, yürü bile gidelim" deyü hakîre bir semmûr ton ve yed …
EÇS I 163b … ellerinde iki tarafı tîğ-ı Dahhâk'dan nişân verir tîğ-ı gam gam şekilli miczem bıçakları var, kaçan bir gemi batsa ol gemin …
EÇS V 9a–9b … a} Ahlat kal‘ası üzre bu 9b şehirden sana çıkmak âsândır, gam yeme. Hemân Hazret-i Kur’ân'a müdâvemet eyle" deyü menâmımd …
EÇS X Y453b … Hân ve âkıbet-i kâr-ı Tumanbay salb şüd ve Cifr-i câmi‘'den Gam Yemem rümûzları mufassaldır. Ve donanma-yı hümâyûn yedi yüz …
EÇS IX Y374b … hareket eder. Râh-ı Mekke'de iki gün deve ve bağl su içmese gam değildir.