İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gark

485
geçiş
179,7
milyonda
661.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi485198,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
suya161669,656,073,94104,7
kum131429,415,993,5583,6
cevâhire9129,219,032,99104,3
cevşene9349,157,522,9878,6
gemi164389,154,673,8473,4
deryâya154109,104,673,7268,8
cebe9669,066,572,9765,4
demire8279,007,692,8172,0
oldular208778,913,994,1973,6
zîvere7198,838,002,6466,7
gök81078,795,702,7748,1
olmuş311.8248,783,565,1097,0
olmadan81218,765,522,7746,1
gemileri113568,744,433,1646,9
çamura6178,617,942,4456,5
etmededir6518,526,352,4241,7
halâs159278,443,493,5345,5
mısır’ı72038,384,582,5431,3
olup17317.2818,322,8011,26382,2
gemiyi5388,296,522,2136,0
kimi127838,283,413,1435,2
atup83668,273,932,6428,8
delüp5588,245,912,2031,5
zer5638,225,792,2030,7
olurken5668,225,722,1930,2
zerenderzere5668,225,722,1930,2
niçesi61788,214,552,3426,6
gemilerin51078,115,022,1725,3
olarak51088,115,012,1725,3
tûfân’da4178,037,351,9933,8
âdemler96468,033,282,6924,9
dedikleri51498,014,542,1422,1
sahrâsın4248,016,861,9830,8
sırıklı4347,986,351,9827,8
atıyla4427,966,051,9726,1
deryâsı74407,953,472,4121,0
oldu293.3617,952,594,4955,9
gusl4557,925,661,9623,8
geminin4587,925,581,9623,4
çamur4877,845,001,9420,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gark” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (485) →
EÇS III 119a … fetâları buzdan buza pertâb ede ede bir kenara çıkup niçesi gark olur.
EÇS II 329a … emileri kalmış, anlara cân atup leb-ber-leb olunca gemileri gark olup âyet:
EÇS IV 385b … -i Bağdâd ve kal‘a-i Kurna ve kal‘a-i Basra'yı Şattu'l-Arab gark edüp nehr-i Şatt ve nehr-i Furât seyl-i Ceyhûn u Seyhûn u N …
EÇS II 244b … esi ve Tavşanlı cezîresi ve Burgazlı cezîresinin kefereleri gark olan gemilerden ol mâl [u] menâlleri çıkarup mâl-ı Kârûna m …
EÇS X Y386a … şânları yokdur. Nîl tuğyân ile geldükde bu cümle cezîreleri gark edüp germâb ve ma‘âdinden bir eser kalmaz. Ve bu diyârda bu …
EÇS III 144a–144b … erî talattum-ı deryâda deverân ederken sehel kaldı kim gemi gark olacak mahalde gemi içinden gemiciler feryâd u figân edüp ' …
EÇS I 73b mazmûnı üzre kâfirleri gark olurken cümlesin rû-yı deryâdan filikalar ile cem‘ etdiler …
EÇS X Y420a–Y420b … ihsân eyle. Yohsa şimdi bu şehr-i Apşuka'yı sidiğim seyline gark ederim" dedikde melik ricâsın kabûl edüp vezîrine tenbîh ⟦Y …
EÇS VII 21a … en cisr tahammül edemeyüp kırıldı ve cümle yeniçeriler suya gark olup kimi ağaçlara ve kimi mezku[r] iplere yapışup âdem âde …
EÇS I 171a … ere ta‘âmlı ocaklar binâ edüp her dükkânları zer [u] zîvere gark edüp pâk dilberân huddâmlar el kavuşup her dükkânda zî-kıym …