İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

garkı

109
geçiş
40,4
milyonda
3.001.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10944,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
garkı109109
garki11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âb7795311,217,978,74710,2
âbdan41010,1110,272,0050,9
ibâdullah3299,488,321,7329,0
kimisi31058,846,471,7121,1
niçesi41788,846,121,9726,2
kimi117838,665,443,2461,8
oldular128778,645,403,3866,8
rahmet42448,545,661,9623,7
halâs109278,315,063,0751,0
atup33667,694,661,6613,7
cümlesi58627,404,172,1119,5
urup47637,234,021,8814,8
deryâ47927,183,971,8714,5
guzâtı35837,153,991,6211,0
âbı71.9896,773,442,4020,8
oldu103.3616,563,202,8226,7
olup4717.2816,473,076,04119,5
pâre62.3146,343,002,1414,5
cân31.1546,283,011,527,3
ancak31.4196,012,711,476,2
küffâr31.6035,842,531,435,6
nehri74.9855,492,122,049,8
âdem43.7175,101,741,404,0
olan66.7714,841,461,564,5
şehri55.6784,821,451,423,7
cümle1821.1974,791,392,6312,6
niçe57.0564,521,131,222,4
ederler34.5654,391,020,881,2
olur36.0124,010,630,610,5
bin612.2673,990,600,830,9
dahi513.1863,620,230,330,1
edüp923.9573,620,220,420,2
aded39.0463,420,040,040,0
ammâ515.2293,420,020,040,0
u417.4342,90-0,49-0,820,5
ve26147.9192,52-0,88-4,2812,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“garkı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (109) →
EÇS VIII 300b … r ve bir aded kapudana kalyon ve bir aded riyale kalyonları gark-ı âb oldular.
EÇS III 168b–169a … idi. Çelebiyye müderrisi iken ummân-ı ecelden rehâ bulmayup gark-ı muhît-i rahmet oldu, rahmetullahi aleyh. 169a Selîm Şâh-ı …
EÇS III 112a–112b … kayıklarla Tuna üzre karşı cânibe firâr ederlerken cümlesi gark-ı âb oldular. Ba‘dehû Yıldırım Hân ile Timur hâdisesi zuhûr e …
EÇS VI 104a … firâr edüp Tuna kenârına gelüp cümlemiz nehr-i Tuna'ya urup gark-ı âb olmağı irtikâb edüp hemân kendümüzü Tuna'ya uracak mahal …
EÇS X Y143b … ninin ve nâzırın muhâsebesin gördüklerinde on iki bin erdeb gark-ı âb ve zâyi‘ât ve tenâvül-i hûş u tuyûr içün muhâsebeleri nâ …
EÇS III 150a … derâğûş edüp belde-i İdrivne'yi helâk etmek isterler. Âhir gark-ı âb ederler. Ammâ seyecî sene 762 târîhînde dest-i Âl-i Osmâ …
EÇS I 9b … Akdeniz'e munsab eyle. Kaydefâ'nın cemî‘i dâr [u] diyârları gark-ı âb olup intikâm alırsın ve ahd [ü] emânına dahi durmuş olur …
EÇS II 315b–316a … n aşağı Makedonya şehrin gark etdirip ve Kaydefâ şehirlerin gark-ı âb etdirmeğe sevk ederler. Hikmet-i Hudâ İskender dahi ol g …
EÇS II 351b … erhûm olup niçe hâneleri münhedim edüp âteş yakdılar. Hattâ gark-ı b[a] sebeb ibâdullah bu Kızılırmak'da gark olan mahlûk-ı Hu …
EÇS III 1b 39. Gark-ı deryâ olan kefere kalyonunun ihrâcı ve ilm-i simyâ ile pehl …