İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gazâsı

63
geçiş
23,3
milyonda
4.937.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6325,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çıldır86710,989,322,8288,5
avdetinde4910,8311,222,0056,4
bedir41910,6410,142,0049,2
uhud43210,439,392,0044,6
eğre31458,886,791,7222,4
gazâyı31728,716,551,7121,4
şâhı42928,536,201,9726,6
ikinci32888,135,801,7018,3
ismâ‘îl33447,925,551,6917,2
şâh59867,294,762,1523,5
ibtidâ81.7477,184,622,7136,0
selîm51.1227,114,582,1422,2
hân’ın36537,104,621,6613,5
evvel37067,004,511,6613,0
oldukda37896,854,351,6512,4
olmuşdur51.8506,423,852,0817,5
ola41.5886,313,751,8513,4
cümleden31.1896,293,761,6010,1
kal‘ası52.6845,903,322,0114,0
sonra31.6185,873,311,568,4
süleymân42.3715,753,181,7810,5
mehemmed43.0455,402,811,728,8
sene86.2405,382,782,4217,3
târîhinde32.3875,332,751,476,3
sultân54.1935,272,671,8910,1
hânı32.5435,242,661,466,0
oldu33.3614,842,261,374,7
gibi34.6054,401,801,243,2
olup1017.2814,241,632,149,2
hazreti35.9454,031,431,092,2
dahi513.1863,631,021,132,0
ammâ515.2293,420,810,961,3
ile723.7693,270,660,971,3
ve16147.9191,82-0,79-2,916,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gazâsı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (63) →
EÇS IX Y302b Uhud gazâsı cengi: (---) (---) (---) taş nerdübân ile çıkılır bir soffa …
EÇS I 100b … hi feth edüp ibtidâ cülûsunda feth-i Şâh İsmâ‘îl ile Çıldır gazâsı ve Ahıçka kal‘ası fethidir.
EÇS IV 239a … arrıf iken sene 920 târîhinde Selîm Şâh-ı Evvel'[ün] Çıldır gazâsı ki, meşhûr-ı âfâkdır, Selîm Hân'ın dest-i kahriyle hâh nâ-h …
EÇS IV 354b … sûl'de İslâm ile müşerref olup Hazret-i Resûl Ömer-i Ensârî gazâsı mukâbelesinde Hükûmet-i Tâyif'i verdi ve ammîsi Abbâs'a diy …
EÇS V 15a … m istîlâ edüp sene 902 târîhinde Selîm şâh-ı Evvel'e Çıldır gazâsı avdetinde mutî‘ olup el-ân hükm-i Âl-i Osmân'dadır. Kal‘anı …
EÇS I 57b … âvet olunup ekâlîm-i seb‘ada fütûhâtları hissesi olup evvel gazâsı Şâm'da Çerkes Cânberdî Gazâlî fethidir, âhir kal‘a-i Seğitv …
EÇS X Y45b … er. Şâh karıya ihsân edüp kendin kendiye mu‘âf eder. Çıldır gazâsı meşhûrdur, tahrîre hâcet yokdur.
EÇS I 103b mısra‘ı târîh olmuşdur [sene] 1003. Âhir gazâsı gazâ-yı Eğre'dir kim hübût-ı Âdem'den berü yedi gazânın bir …
EÇS X Y450b … ûh cemî‘i tevârîhlerde mastûrdur. Zîrâ Behnîsâ Şâm ve Mısır gazâsı gibi bir gazâ idi. Hâlâ Behnîsâ'da kibâr-ı Sahâbe-i kirâm z …
EÇS IX Y301b–Y302a … âfe-i ba‘îdedir ve az âdem ile gitmek muhâlifdir, zîrâ Uhud gazâsı olan yerdir. şimâl cânibi sengistân ve çengelistân ve Haybe …