İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gedik

65
geçiş
24,1
milyonda
4.832.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6426,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,71

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gedik) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâyezîdi1528110,478,113,86140,1
fethidir1022310,157,863,1589,7
velî165119,837,343,98132,1
bedesti103059,797,413,1483,4
ahmed462.4919,206,586,71333,7
frengi31109,137,141,7223,9
kefe31348,956,861,7222,7
ciniviz31418,906,791,7222,4
asrında98978,265,702,9453,7
mu‘azzam54868,225,742,1930,1
feth112.0567,414,803,2052,2
serdârı59287,374,812,1623,7
paşa449.4787,244,596,36199,4
cengi36437,124,601,6613,4
vezîri39846,553,981,6211,0
sâhibi41.6906,223,621,8412,8
sultân94.1936,113,482,7327,1
süleymân32.3715,332,711,476,2
azîm44.0974,982,341,616,6
hân55.4014,912,261,777,8
ederler34.5654,411,771,223,1
dahi513.1863,630,981,101,9
ile723.7693,270,610,911,1
edüp723.9573,260,600,901,1
ammâ315.2292,680,030,040,0
cümle321.1972,21-0,45-0,630,3
ve16147.9191,82-0,83-3,136,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gedik” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (65) →
EÇS IX Y138b … l-i Osmân destine Sultân Bâyezîd-i Velî fethidir. Be-dest-i Gedik Ahmed Paşa, sene 876 târîhinde girmişdir. Hâlâ Adana eyâlet …
EÇS VII 121b … l muhâsara ile olmayup yürüyüş ile kullarım kırdırdın" deyü Gedik Paşa katl olunmuşdur.
EÇS VIII 352b … ne (---) târîhinde Bâyezîd-i Velî asrında Serdâr-ı mu‘azzam Gedik Ahmed Paşa fethidir. Delvinye beğinin hâssıdır kim voyvadas …
EÇS IX Y16a Ve cümle beş hammâmdır. Evvelâ İmâret hammâmı Gedik Ahmed Paşa'nındır. Ve Paşa sarâyı dibinde Alaca hammâm ve K …
EÇS III 21b … ahmet içerek ol mahall-i muhâtarayı ubûr edüp ana karîb Gök Gedik nâm mahalli dahi geçüp (---) sâ‘atde,
EÇS VI 90b … atlar ve eyi gulâmlar ve pâk silâhlar bunlardadır. Ma‘zûlen gedik beklerler. Kaçan kim Budin erenlerinden bir cân merhûm olsa …
EÇS I 200b … k bin pâsbânlara karışmazlar, zîrâ bunlar emr-i pâdişâhiyle gedik sâhibi pâsbân [u] nigehbânlar ve dîdebânlardır. Taraf-ı pâd …
EÇS VI 159a … râh istîlâ edüp fâtih-i sânîsi Sultân Bâyezîd-i Velî vezîri Gedik Ahmed Paşa'dır. Bu dahi Hersek sancağı hâkinde voyvadalıkdı …
EÇS VII 122b … üp sene (---) târîhinde Mengli Geray Hân dest-i Ciniviz'den Gedik Ahmed Paşa i‘ânetiyle feth edüp Kırım hânlarına tahtgâh-ı e …
EÇS I 200b … leri Ebü'n-nidâ (---) (---) (---). Bunlar cümle eli berâtlı gedik sâhibi muhteşem ve mu‘temed âdemlerdir kim bedâsten içinde …