İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

geldi

660
geçiş
244,6
milyonda
446.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
46
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı2066.350,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi454185,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,91
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: geldi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vücûda2917110,166,445,32206,7
ḳarşu235610,047,714,77211,3
ivine16229,598,543,99173,9
aydur255229,444,614,80113,2
haberi181979,435,554,15104,8
gördi14739,296,613,70103,5
haber225349,244,404,4793,1
didi165638,743,863,7256,3
hedâyâlar122818,714,453,3151,6
beyrek101278,705,333,0855,2
üzerine123018,684,353,2950,0
ḳan101438,675,163,0752,8
ḳazan112368,654,573,1849,2
oldı101648,644,963,0650,0
delü91058,595,452,9351,2
güni7208,407,482,6361,5
işte125158,393,573,1737,7
yanına103238,383,982,9636,8
baḳdı7388,366,562,6251,1
daḫı81508,344,772,7237,9
girü7508,346,162,6147,0
ḳorḳut7508,346,162,6147,0
ḫaber7618,315,872,6044,1
ḳoca7618,315,872,6044,1
ḳara114928,293,513,0333,7
babası82018,254,352,6933,3
görelüm71068,235,082,5736,1
ḳırḳ71148,214,972,5635,1
kāfir71208,204,902,5634,4
babasınuŋ6148,197,772,4455,8
aldı82418,184,082,6630,5
sürdi6198,187,332,4351,2
dedem6298,166,722,4345,4
döndi6318,156,632,4244,5
basaṭ6428,136,192,4240,5
mektûblar71688,114,412,5229,8
yerine94358,073,402,7226,3
anasınuŋ5127,937,732,2346,1
çıḳa5127,937,732,2346,1
basdı5157,927,412,2243,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“geldi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (660) →
EÇS VII 51a–51b … ılup Budin vezîrine i‘lâm edüp üç günde âdem gidüp üç günde geldi. Budin'den bu mahalle ve Beç'e sekiz konakdır. Ammâ bizi on …
EÇS V 143b … âlâ küffârlar şibenik bâğların bozmağa çıkdılar" deyü haber geldi. Ol ân paşa nefîr-i rıhletleri çalup bu kadar asâkir-i nusr …
DK IV 93 … ḳazan gelmedi diyü izin izledi gitdi gelü gelü ḳazana yaḳın geldi ḳazan ḥalalını tanımadı ḫan ḳızınuŋ ḳazan üzerine geldi ayd …
EÇS V 59b … rblarına aslâ bakmayup arabalarıyla hâh-nâ-hâh kal‘a altına geldi, zîrâ ol tarafda handaklar yokdur, zîrâ alçak su çıkar. Özü …
DK Muk. 28 öyleden soŋra ivine geldi gördi-kim oġrı köpek yige tana ivini bir birine ḳatmış ṭavu …
EÇS VI 103b … imdâd istemek ihtimâlim yokdur" deyüp gözlerinden kanlı yaş geldi.
EÇS V 161b … yağında yigirmi yedi vukıyye neybe demirin çekemeyüp gücile geldi. Hemân seğirdüp hakîr kapudan ile ağlaşarak öpüşüp tevâbi‘l …
EÇS I 106a … lup giderken (---) nâm mahalde merhûm olup na‘şı İslâmbol'a geldi ve Avretbâzârı'nda bu türbesinde defn olundu. Târîh:
EÇS V 40b Bu kal‘ayı temâşâ edüp Leh kralından haber geldi kim "Bizim askerimizle cümle İslâm askeri kalkup Izbaraş ka …
EÇS V 7b … on bin aded esîr alup bu kadar mâl-ı ganâ’im aldığı haberi geldi.