İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gelen

690
geçiş
255,7
milyonda
416.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı21647,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi669273,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,70
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gelen) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
imdâda3813610,567,096,12310,1
bizimle221169,806,534,64160,2
tarafından279009,123,874,8495,5
imdâd133648,664,133,4050,3
hedâyâ123848,523,933,2443,4
hattı146628,413,373,3840,4
elçi102968,384,052,9737,6
kibi7548,275,992,6045,2
gemiler104078,223,592,9031,6
mısır’dan82288,164,102,6630,7
sonra181.6188,002,443,4631,8
mukaddemâ106237,962,972,7623,9
paşaya95257,923,072,6422,5
askeri202.0497,902,253,5331,1
yeni84267,883,202,5221,3
ağa’ya61537,874,262,3224,3
ileri73007,863,512,4121,5
vücûda61717,844,102,3123,0
elçilik5377,826,052,2032,7
bizim141.3557,812,343,0023,0
îmâna5507,795,612,1929,6
taşradan5667,765,212,1826,8
diyârından5697,755,152,1726,3
zahîre51587,593,952,0918,2
ağa162.0507,581,932,9519,3
verüp141.7227,571,992,8017,8
nûş87387,522,412,2913,8
mübâşir4267,526,231,9727,3
hazz52327,473,402,0214,6
ağaya4507,475,291,9521,9
pâdişâhîyi4557,465,151,9421,1
askerin52507,453,292,0113,9
kârbân4677,444,871,9319,5
kapucubaşı4697,434,821,9319,3
düşer4717,434,781,9319,0
acem’den4727,434,761,9318,9
girid’e4967,384,351,9016,7
cânibinden41037,374,251,8916,1
karadan41067,364,211,8915,9
gemilerin41077,364,191,8915,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gelen” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (690) →
EÇS VI 154b … ün Kombur kal‘ası Kotur kal‘amıza rahne verüp Kotur'a gidüp gelen gemilerimize mâni‘ olur" mülâhazasıyla Sultân Osmân-ı şehîd …
EÇS IV 222a–222b … ile gidüp Kefindir kal‘ası altına vardıkda Bitlîs'den berü gelen uyûndan nûş edüp ayn-ı İskender münevver olur. "Bre meded", …
EÇS IV 263a–263b … kavm-i Rujikî'dir. Cengâver değillerdir ammâ bu size imdâda gelen bâlâda zikr etdiğim Kürdistân beğlerinden ihtirâz 263b üz …
EÇS IV 299a … sinde zânû-be-zânû olup oturdular. Hemân hakîr ayağa kalkup gelen eşik ağasının yanına varup temennâ edüp "Akam safâ geldiniz …
EÇS I 165b … Pâdişâhım bizim beytü'l-mâl-ı müslimîne Mısır kalyonlarıyla gelen metâ‘larımızdan pâdişâhıma on bir bin kîse gümrük hâsıl olu …
EÇS II 222a–222b … daki havâle yerinden muhâsara edüp cânib-i erba‘adan imdâda gelen küffârları cümle dendân-ı tîğdan geçirüp derûn-ı kal‘ada mü …
DK IV 101 … ŋ bayburd ḥiṣarından parlayup uçan ap alaca gerdegine ḳarşu gelen ḳalın oġuz imrençesi ḳazan bigüŋ yınaġı boz ayġırlu beyrek …
EÇS X Y64a … Ömer ocağıdır. Amr ibnü'l-Âs hazretleri ile Mısır'a ibtidâ gelen İslâm askeri bunlardır kim cemî‘i zamânda mutî‘lerdir. Anda …
EÇS I 22b–23a … âr dündâr olup menâzil kat‘ ederek İslâmbol'un boğazın alup gelen gemileri ahz [ü] kabz edüp cümle asker ile karşu İslâmbol t …
EÇS I 21a … ş kapudan boybeğleri ve kâfir segleri ve İşpanya'dan imdâda gelen Firendize nâm kıralzâde üç yüz pâre geminin üç yüz kapudanı …