İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gelse*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
163
geçiş
60,4
milyonda
6
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15563,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,59
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gelse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
söze122311,0510,083,46151,5
bedî‘u’lbeyân62110,069,212,4566,5
tuğyân8999,977,392,8166,7
musavver5159,859,432,2357,3
düşman61649,236,242,4240,3
reftâra349,2010,601,7341,3
güftâra369,1810,011,7337,5
râst72349,175,952,6044,2
bedî‘ü’lbeyân3109,159,281,7333,6
gemisi4689,156,931,9830,7
fasîhü’llisân3149,128,791,7331,3
kur‘a3149,128,791,7331,3
müsâfir4739,126,831,9830,1
fasîhu’llisân3189,098,431,7329,6
diyârdan3388,937,351,7224,9
kaçan62928,765,412,3933,4
gerek63078,715,342,3932,8
vücûda41718,625,601,9623,3
gelmez3928,596,081,7119,5
âfinâ31298,405,591,7017,4
yere87058,244,552,7135,3
arşın42958,164,811,9319,0
revân54857,984,422,1321,1
cisir32267,984,781,6714,1
rûhı32457,914,661,6613,7
elbette55807,784,162,1119,4
mübârek44817,674,111,8815,3
biemrillâh33427,604,181,6411,8
haber45347,553,951,8714,5
atlı33987,453,961,6210,9
eğer71.1727,423,632,4322,4
verir58067,403,682,0616,3
tuna58267,373,652,0616,1
mekke34517,323,781,6110,2
olurlar46577,323,661,8412,9
de58967,273,532,0415,4
gark34857,253,681,609,8
nîl47047,243,561,8312,4
ân36536,913,251,558,2
dedi37846,702,991,517,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (163) →
EÇS IV 356a … n cümle ahâlîsi ten-dürüstlerdir. Ve bu âsitâneye bir marîz gelse bi-emr-i Hudâ cemî‘i illetinden pâk olur ve bu âsitânenin b …
EÇS X Y15b … r gemilerle gelse istîlâ eder, ammâ küffâr kara câniblerine gelse bi-emrillâh münhezim olur" deyü nâmeler ile hil‘at-ı fâhire …
EÇS V 2b Bir mel‘ûnu mürd olsa ya bir veled-i zinâsı vücûda gelse mürdeleri ve zindelerin soğan suyuyla bapirleri ve ebeleri …
EÇS VIII 359b … rdur. Lâkin şehir içre cereyân eden nehr-i Osum tuğyân üzre gelse bu Koru varoşun evlerin ve karşu tarafda Belgrad'ın su kenâ …
EÇS VI 28a … r, ammâ henüz kal‘aya ciğerdelen yapmışlar, zîrâ bir düşman gelse bu kullelere der-ceng-i evvel sarılup ba‘de'l-feth kal‘ada …
EÇS X Y147b Ammâ Nîl tuğyân üzre gelse cümle muhtekir ve müsebbibler şumna ve mahzenlerinde olan g …
EÇS VIII 256a … meh-cebîn mahbûbu'l-kulûb mûğ-pîçe cüvânları olur kim söze gelseler bedî‘u'l-beyân ve fasîhu'l-lisânlardır.
EÇS X Y292b–Y293a … olup yenilüp içilmede. Ammâ hikmet-i Hudâ bu meydâna şarâb gelse bi-sırr-ı Bedevî sirke olur. Ammâ bozahâneler ve fış fış şe …
EÇS X Y61a–Y61b … ’ifesi bir maksûs ve nühâs para bulsa yolda sarrâflara râst gelse değişdirir.
EÇS V 137a–137b … endeleri götürüp getirmeğe me’mûrlardır ve bu mahalle kâfir gelse bu kulleden top atup haber etdiklerinde Hilevne şehrinden c …