İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

genc

25
geçiş
9,3
milyonda
10.958.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2510,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,50

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAHDKEÇSToplam
genc··2525
genç·31013
gėnc1··1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hükûmeti78611,0110,102,6484,9
palu33710,6310,101,7336,3
alî71.8996,905,642,5941,2
ki32.4265,334,061,6311,3
hân45.4014,593,321,8011,3
kal‘ai37.7333,662,391,405,1
ve16147.9191,830,551,262,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“genc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS II 303b … şemseddîn, Ebü'l-Feth Mehemmed Hân'ın Akşemseddîn'in zâdesi genc Nasrullah'dır.
EÇS III 1b 83. Evsâf-ı kal‘a-i Dinç ve hükûmet-i Genc ve eşkâl-i kal‘a-i Çıtak-ı ıtak-ı atak.
EÇS IV 292b "Ey vâveledâ ve vaveylâ ey Genc Alî Hân! Hezze başına dehi bir bâğ oladır." deyü aklı başın …
EÇS VII 115a … kızgın müşterî-vâr, / Meğer mîzâna çekmiş Yûsuf'u mâh, / Ki genc açmış Züleyhâ-yı sehergâh, / Seherden doğdu çûn nûr-ı İlâhî …
EÇS IV 246a … lası, ki Sultân Hasan bu dağda gencîne-i Kârûn'a mâlik olup genc tapdığından Yaylağ-ı Hasan Tapdı derler. Cümle Mahmûdî kavm …
EÇS X Y382b … defâyin [ü] hazâyinleri ve gûnâ-gûn mutalsamâtları bulup o genc ile Kûs şehrin eyle amâr etdi kim ta‘bîr olunmaz. Hikmet-i …
EÇS V 3a–3b … kkârî kavminin irtifâ‘-ı kadrlerine sebeb bu kûh-ı şempû'da genc [ü] defîne-i Karûn bulup Âl-i Abbâsiyân iken dahi ziyâde şe …
EÇS IV 199b ve hâss-ı mîr-i Genc
EÇS IV 199b … ü hâkim-i Cizre ve dördüncü hâkim-i Egîl ve beşinci hâkim-i Genc ve altıncı hâkim-i Palu ve yedinci hâkim-i Hazzo.
EÇS I 52a … ri bunlardır: Hükûmet-i Cezîre, Hükûmet-i Eğil ve Hükûmet-i Genc ve Hükûmet-i Palu ve Hükûmet-i Hazzo. Bu zikr olunan sancak …