İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gerekdir

108
geçiş
40,0
milyonda
3.045.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10844,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilmek3489,307,611,7225,9
etmek115529,095,963,2669,6
demek41429,036,461,9828,0
olsa105309,005,883,1162,2
alarka31148,796,361,7120,6
dediklerinde32438,135,271,6916,1
ve’sselâm33817,654,621,6613,5
olmak51.0707,123,872,0817,5
ziyâret36477,023,861,6110,5
harâb49656,933,691,8513,1
zîrâ103.5896,473,122,8025,7
deyü156.0076,332,963,3835,7
ola41.5886,272,981,759,5
su31.3676,062,781,486,4
âdem63.7175,682,331,969,8
ahmed32.4915,241,911,273,6
gâyet43.8515,051,701,383,9
hazreti55.9454,761,391,383,5
yedi34.8534,310,950,831,1
sene36.2403,950,590,580,4
ammâ715.2293,900,520,800,8
u817.4343,900,520,850,9
olan36.7713,840,470,480,3
dahi513.1863,620,240,350,1
üzre311.8893,03-0,34-0,470,2
edüp523.9572,77-0,62-1,191,1
cümle421.1972,62-0,76-1,391,4
ile323.7692,04-1,34-2,663,7
ve17147.9191,91-1,48-7,3627,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (108) →
EÇS IX Y324b–Y325a … z olan. Mîne kurbânından sonra bu tavâfa pek tekayyüd etmek gerekdir. Tavâf etmese farzın biri nâkıs olur.
EÇS X Y62a … b ü reşîd âdemin küçük rûznâmeci eder. Ammâ gâyet ehil âdem gerekdir, zîrâ hîn-i azilde küçük rûznâmeci paşanın âb-ı rûyidir. Ve …
EÇS IV 394a … sâhib-i sülûk olan kimesnelerin bu du‘âsına dahi müdâvemet gerekdir kim ol du‘â budur:
EÇS II 371a–371b … elerin tashîh edüp nişânlı olmuşsuzdur. Sizleri cümle kırsa gerekdir" deyü haber vardıkda üç bin yiğit bu haberi istimâ‘ edince …
EÇS X Y11b–Y12a … vn şehîde etdi. Âhiretde Hazret-i Risâlet'in menkûhası olsa gerekdir. Ve ümm-i Hazret-i Mûsâ Yûhayna Ana ve ümm-i Hazret-i Yûsuf …
EÇS IV 240b … "Baba, harâb çokdur kim cemî‘i imâristânlar dahi harâb olsa gerekdir" der. Hakîkatü'l-hâl Kur’ân-ı Azîm ile sâbitdir kim âyet ⟦A …
EÇS I 39a … top: Bir kimesne nisyâna uğrayup işitdiği hâtırında kalmasa gerekdir kim tâ Ayasofya kubbesinin ortasında maslûb olan altun top …
EÇS VIII 361a–361b … â alemi vardır. Avlonya kal‘asının bu kulle iç kal‘ası olsa gerekdir. Gâyet metîn kulle-i bâlâdır kim gûyâ Selânik'de Kelemerye …
EÇS V 150a … ir kim ta‘âmı bok deyü yemekdir. Müselmân olana ta‘âm demek gerekdir, sonra yemek gerekdir. (---) (---)
EÇS I 148b … [u] kesb etse kârı harâmdır. Merd-i meydân olan pîr-perver gerekdir. Hudâyî-perver olan enâyîdir.