İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gevhernigîn

13
geçiş
4,8
milyonda
18.287.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,59

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dedi47847,367,051,9831,3
metîn31.1586,396,071,7119,4
kal‘ai107.7335,405,073,0751,8
sene56.2404,714,382,1321,1
ve3147.919-0,59-0,93-1,561,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gevhernigîn” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
EÇS X Y313b … ısn-ı hasîn ve sedd-i İskender-i metîn kal‘a-i İskenderiyye gevhernigîn
EÇS IX Y8b Evsâf-ı vilâyet-i Germiyan ve dâr-ı bahâdırân ya‘nî kal‘a-i gevher-nigîn ve sedd-i metîn eyâlet-i taht-ı Anatolu kal‘a-i Kütâhiyye
EÇS VIII 333b … al‘a-i ma‘mûr ve şîrîn ve metîn ü müstahkem olup gûyâ kal‘a gevher-nigîn oldu. Târîh-i diğer:
EÇS VIII 333b … alkup sordu ismi târîhin, / İsmine dedi bu seydi(?) kal‘a-i gevher-nigîn. / Sene 1081.
EÇS VIII 270b Lâkin bu kal‘a-i gevher-nigîn otuz beş sene dest-i İslâmda durup Süleymân Hân Kızılelma-y …
EÇS IX Y9a … resmin sordular târîh içün, / İsmine dedi bu şeydâ kal‘a-i gevher-nigîn. / Sene 1082
EÇS IV 390b Evsâf-ı menzil-i kal‘a-i gevher-nigîn, ya‘nî hisâr-ı ibret-nümâ-yı Mardin / Beliyyât-ı dehrden em …
EÇS V 133b … ta‘mîr ü termîm edüp bu kal‘a gûyâ nûr-ı mübîn ve bir sûr-ı gevher-nigîn olup içine müstevfâ cebehâneleri ve topların âmâde edüp diz …
EÇS IX Y198a … ullâh'ın sa‘âdet hâneleri kâr-ı kadîm binâ-yı sengîn beyt-i gevher-nigîn bir hânedir. Hazret-i İbrâhîm'e Hazret-i Cibrîl-i Emîn suhu …
EÇS I 87a … e böyle bir Kahkahâ-yı hısn-ı hasîn ve sedd-i metîn kal‘a-i gevher-nigîn yokdur. Asâkir-i deryâ-misâl rûz-ı rûşende alâ mele’i'n-nâs …