İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gezer*

20 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
339
geçiş
125,6
milyonda
20
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi333136,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,49
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gezerler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
serserî337811,348,725,73349,8
geyüp2843110,226,015,21180,4
sürü1611910,167,063,97127,2
otlayup10219,838,893,16109,0
mü’eddebâne10379,778,073,1595,0
bâzârda7569,186,962,6254,6
açık7879,076,322,6148,1
uryân92688,925,062,9146,0
ferrâce6728,906,372,4241,7
mü’eddebe5208,837,962,2346,6
mü’eddeb5268,817,582,2243,6
çıplak5478,736,732,2137,3
almağa5948,565,732,1930,1
bürünüp4288,487,151,9932,3
kubâdî4358,456,831,9830,4
dağlarda51518,395,042,1725,4
yüzleri4848,285,571,9623,2
giyüp4888,265,501,9622,9
avlamağa348,169,541,7336,9
donsuz368,158,961,7333,1
çobansız388,158,541,7330,8
cezâyir41258,144,991,9420,1
serseri3108,148,221,7329,2
sergerdân3338,056,501,7121,4
keçileri3358,046,411,7121,0
çizme3487,995,961,7019,1
perde3507,985,901,7018,8
giryân3537,975,821,7018,5
nâlân3547,975,791,7018,3
hayvânâtları3567,965,741,7018,1
feryâd64737,923,662,2619,5
sayd53517,893,832,0817,3
râst42347,844,091,8815,2
geyerler42417,824,051,8815,0
dâ’imâ65487,793,452,2217,8
fukarâ42547,793,971,8714,6
şeklinde31127,774,741,6714,0
garîb54577,693,442,0314,8
yüzü31797,574,061,6311,3
bîpervâ31817,564,041,6311,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (339) →
EÇS IX Y17a … cık zıyk tarîklerdir. Aslâ arabalar giremez. Atlılar gücile gezer.
EÇS X Y340a … yânında bu tur‘adan girüp vilâyeti rey eder, gılâl gemileri gezer tur‘a-i kebîrdir. Ve bu mahalde bir mîrî Ma‘diye gemisi var …
EÇS V 29a–29b … ân başlarına düşüp aldıkları mâl-ı ganâ’imi bırağup serseri gezerken kal‘a-i Varna'dan ve limanda yatan şaykalardan Kazağa eyle …
EÇS III 65b … da aşk-ı İlâhî ile şeb [u] rûz la‘l-gûn çehre ile arak-âlûd gezer. Ve Dervîş Ahmed-i Halhâlî, mecâzibûndan mazanne-i kerâme-i …
EÇS IV 380a … llarıdır. Dâ’imâ kalkanlarıyla ve sâ’ir âlât-ı silâhlarıyla gezer hân nökerleridir. Ve bir sınıfı kavm-i tüccârdır kim Bağdâd …
EÇS VII 52b Kâr-ı garâ’ib: Bu bâğ içre seyr-i temâşâ edüp gezerken ba‘zı gâfil âdemlerin yanında zenberekli lüleler vardır. Bi …
EÇS VIII 255a … ı dağlarında ve hıyâbânlarında çobansız sürü sürü reme reme gezerler. Ve bâğ u bâğçeleri dünyâyı dutmuşdur.
EÇS III 124a … ydür "Sultânım, deryâda otuz altı pâre Kazak-ı Ak şaykaları gezer, ihtimâldir muvafık eyyâm ile vakt-i Şâfi‘îde bu Balçık isk …
EÇS IV 309b … hâsıl her kim hân çöreğin ve şâh donluğun çekerse pür-silâh gezerler.
DK IX 20 … yüdür ḳażılıḳ atın çekdürüp buṭun bindi ava gitdi av avlayu gezer-iken öŋinden bir paralu geyik çıḳdı begil buŋa at ṣaldı buġanuŋ …