İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gibi

4.605
geçiş
1.706,6
milyonda
43.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı24739,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4.5811.871,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,53
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gibi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dağlar1416369,784,0211,14552,0
değildir1512.1269,522,389,93261,7
gûyâ1371.7899,462,499,62255,0
beyâz1131.5349,242,438,66202,8
sâ’ir971.0299,142,798,42216,1
ammâ31515.2299,020,606,0348,6
hemân1213.8658,871,206,2065,7
olup31017.2818,860,394,2121,6
dahi23813.1868,780,403,7617,3
deryâ697928,712,677,00143,9
olur1346.0128,690,714,4928,0
berki56858,615,597,33372,7
kara701.5328,551,745,8772,6
kal‘a1034.5578,530,734,0222,7
eder924.2498,410,673,5417,2
âdem853.7178,390,743,7219,5
her1055.9678,350,372,306,3
üzre16211.8898,330,00-0,030,0
edüp27123.9578,28-0,27-3,4110,4
ve1.444147.9198,28-0,48-15,15194,1
hâtif44718,275,506,49284,3
askeri612.0498,231,124,2329,6
olmuş581.8248,211,224,3532,5
yıldırım453918,213,085,91116,8
kirpi41428,186,166,31342,7
biri642.8198,140,733,1914,3
kurd381588,034,145,81155,3
bârânı381758,033,995,78147,0
dir393038,023,245,58109,5
yokdur704.6457,950,140,790,7
cümle19521.1977,95-0,57-6,7635,5
içre755.3247,950,050,270,1
lâkin461.4937,951,173,7824,1
su451.3677,951,273,9327,1
kûhı421.0037,941,624,3738,4
aç351337,924,275,61150,0
bizim441.3557,921,253,8425,8
cereyân441.3567,921,253,8425,7
ü11711.2957,91-0,40-3,4410,0
var907.6467,91-0,21-1,522,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gibi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (4.605) →
EÇS V 151a–151b Kal‘ası evc-i semâya münkalib olmuş yumurta gibi bir kaya üzre şekl-i müselles ve kârgîr seng-i tırâş bir sû …
EÇS VI 169b … hânelerden ma‘mûr sarây-ı azîm Çengîzâde Ali Paşa'nın kal‘a gibi sarâyı serâpâ la‘l-gûn kırmızı kiremit örtülü bir hânedân-ı …
EÇS X Y372a Circe hükmünde sâyir keşşâflar gibi iki yüz kendü sekbâniyle elli kîse mâl ve iki bin erdeb gıl …
EÇS X Y114b … ‘zısı piyâde elinde hışt atar gibi düşmenin urup şikâr olur gibi gözleri tâs-ı pür-hûna dönüp ağzından lök deve gibi köpükle …
EÇS X Y25b … duğrul yedi yüz fetâsıyla Tatar üzre doğrulup tîrleri bârân gibi yağup şemşîr-i perrân geçüp mukaddemâ cânların acıtmış Tata …
EÇS V 96b–97a Bu azîzin dahi evlâdı Mehemmed Efendi gibi ve Ahmed Bîcân gibi niçe yüz mücelled te’lîfâtları vardır. Hattâ cümleden biri …
EÇS X Y301b … rak olup âsûdedirler. Ammâ kubbeleri Seyyid Ahmed el-Bedevî gibi zîb ü zînet ile bezenmiş değildir, niçe kerre âvîze ve gûnâ …
EÇS VIII 288b … âr-ı hamîrânların segâh makâmında âğâzeleri kerrenây-ı Acem gibi evce peyveste olur.
EÇS IV 279a … e bahâ edüp ne kadar mâl tahsîl olunduğun hazîne defterdârı gibi ferâden ferâdâ defter eylesek bir mücelled kitâb-ı muhallef …
EÇS VII 135b–136a … etinde Keskin içinde Şeyh Şâmî hazretlerinin câmi‘i mihrâbı gibi bir musanna‘ mihrâbdır. 136a Ammâ bu câmi‘in kubbe-i âlîl …