İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gideli

25
geçiş
9,3
milyonda
11.136.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı12369,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi135,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,18
EÇS D 0,66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gideli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bam4412,1413,722,0076,2
ağam86111,5710,792,83105,1
beyregüŋ43411,1210,632,0051,5
beyrek912710,929,903,00106,6
ellerinden34810,409,721,7334,7
gün33.3004,893,621,599,6
üç37.1633,772,501,435,5
ve3147.919-0,59-1,87-4,608,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gideli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS VII 59b Ve Ustolni-Belgrad dest-i küffârdan gideli niçe kralları ve niçe irşekleri ve niçe başpapasları bu dey …
EÇS II 369b–370a … din sultânım?" "Defterdârzâde Mehemmed Paşa ile bu şehirden gideli iki buçuk sene oldu. Bu imâristânı görmemişdim. Hamd-i Hudâ …
EÇS VII 49b … âcı ve Üstürgon kal‘ası ve üç yüz pâre kal‘aları ellerinden gideli devletleri za‘îfdir.
EÇS X Y34b … keferelerdir. Sikkeleri zoltadır. Ammâ hâlâ Eğre ellerinden gideli tenezzülde olup Nemse çâsârına tâbi‘lerdir. Krallarına "Pal …
DK III 141 … a ḳoyunı ṣorar olsaŋ aġam beyregüŋ şöleni-y-idi aġam beyrek gideli şölenüm yoḳ ḳaralu göklü otaġı sorar olsaŋ aġam beyregüŋdür …
DK IV 84 canum oġul senüŋ-içün sen gideli aġlamaġum gökde iken yire indi gümbür gümbür ṭavullar dögil …
DK III 140 olsaŋ aġam beyregüŋ içidi-y-idi aġam beyrek gideli içerüm yoḳ tavla tavla şahbaz atları ṣorar olsaŋ aġam beyre …
DK III 180 men bu yirden gideli delü olmış delim aġça ḳarlar yaġmış dize yetmiş ḫan ḳızınuŋ …
EÇS VII 27a–27b … şılar gönderüp ‘Serdâr-ı mu‘azzamımla me’mûrsuz’ deyü haber gideli bir yıldır. Yâ şimdi yetmiş seksen bin asker ile niçün Raba …
EÇS VII 143a … Arbat burnundan Kalmık bu kadar mâl-ı ganâ’imle üç gün olur gideli, hemân Gâzî Mehemmed Geray Hân kırk yedi bin aded Tatar gâz …