İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

giden

204
geçiş
75,6
milyonda
1.597.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20282,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: giden) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
otluğa82310,179,172,8288,9
ota82910,148,832,8284,5
ileri103009,345,783,1060,9
ileride4419,067,331,9933,1
eşiğine358,889,951,7337,7
poturaya3148,828,471,7329,9
mukaddemâ116238,774,873,2053,2
dimyât’a3288,737,471,7225,4
çeteye3308,717,371,7225,0
bizimle41168,685,831,9624,6
elçilik3378,677,071,7223,7
diyârına41328,615,651,9623,6
huccâcı52498,505,052,1725,4
tüccâr41778,435,221,9521,3
yoluna3848,425,881,7018,7
kürd3938,375,741,7018,1
gördük42398,214,791,9318,9
vilâyetine31538,115,021,6815,1
gemiler54078,074,342,1320,7
gâzîler42868,064,531,9117,5
kalan31758,024,821,6714,3
mısır’dan32287,834,441,6512,8
hazîne32567,744,281,6412,1
gider56017,673,782,0717,0
pâdişâha32897,644,101,6311,4
yol56697,553,632,0616,0
alayı46127,333,431,8111,8
giderken47497,103,141,7710,4
gelüp215.0517,032,783,9245,3
tarafına48406,972,981,759,5
kal‘asına35866,963,081,537,5
asâkiri48746,932,921,749,3
mâl36136,913,021,527,3
kal‘aya49526,832,801,718,7
nîl37046,762,821,496,6
yere37056,762,811,496,6
şarka38636,532,521,435,5
askeri62.0496,452,281,949,4
ağa62.0506,452,271,949,4
şâh39866,372,331,394,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“giden” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (204) →
EÇS VI 119a Ve mukaddemâ elçilik ile Uyvar'a giden İpşirli Mehemmed Ağa ve yigirmi aded mükellef ü mükemmel ye …
EÇS VII 67a … açık başlı krallar vardır kim bu gorona anların ellerinden giden krallardır kim mahalliyle anlar dahi tahrîr olunur.
EÇS VI 137a … istân'da Zirinoğlu ve Beganoğlu vilâyetlerini nehb ü gârete giden Kaplan Paşa hâ’ib ü hâsir bu kadar bin atdan ve bu kadar bi …
EÇS V 159b–160a … Virovoniçse ve kal‘a-i Valina'ya giderken elbette Bihke'ye giden âdemlerimiz cümle mâl ile Bihke'den çıkup cenâbınıza ol kal …
EÇS X Y295b … mahalde nihâyet bulur. Tuğyân-ı Nîl'de bu halîc tâ Dimyât'a giden Nîl'e munsab olur, azîm halîcdir.
EÇS VIII 329b … standiye adasında bir gün bir gece meks edüp kıyıca muhâlif giden kadırgalar gelüp yine cem‘-i vefîr olup karşu Kandiye vezîr …
EÇS VII 2a … lup hâlâ Zirin Macarı hükmünde palanka hisârdır, ammâ evvel giden Tatar askeri varoşun harâb edüp mâl-ı ganâ’imin almışlar ve …
EÇS II 253b–254a … alkı bu cebele Ağaçbaş dağı derler. Tarabuzan'dan Bayburd'a giden âdemler bu dağdan geçerler. Bir kapusu var, andan gayrı yer …
EÇS IV 273a Ve bu mahalde karâr eden hânın akîbince kovmağa giden Malazgirdli Mehemmed Beğ gelüp atları kalmış ve askeri bî-t …
EÇS X Y152b … a‘dvâr güm güm gürler. Bu sadâ âsûde olunca mukaddemâ ileri giden yeniçeri askerinden bir sadâ-yı Allâh Allâh gülbâng kopar k …