İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

gideni

9
geçiş
3,3
milyonda
24.391.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi72,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: gideni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çukadârı51312,8613,822,2488,3
bâzâra64811,7512,192,4590,7
alur31419,369,641,7334,3
aded39.0463,443,641,599,7
ve13147.9191,531,722,5114,1

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“gideni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
EÇS VI 78b … cağından kethudâsı ve yeniçeri ocağından çukadârı ve bâzâra gideni ve yüz aded tevâbi‘i ve bâb nâ’ibi ve muhtesib nâ’ibi ve şe …
EÇS II 223a Âsitâne tarafından yeniçeri çukadârı ve bâzâra gideni ve dergâh-ı bevvâbândan bir keçeli kapucu muhzırbaşısı ru’û …
DK III 167 … ini ṣaġına kimini ṣolına atar ṣaġdan gideni ṣaġ alur ṣoldan gideni ṣol alur
EÇS VIII 235b … gâh-ı âlî kapucusu ve yeniçeri ocağından çukadârı ve bâzâra gideni ve yüz aded neferâtları vardır.
EÇS V 104b "şimden gerü çapula gideni ve köy yakup mâl ve davar ve ton alanın hakkından gelinüp K …
EÇS X Y67b–Y68a … aşında örf-i izâfeti ve yanında yeniçeri çukadârı ve bâzâra gideni ve yigirmi otuz mikdârı sarrâc piyâdegân ve ardı sıra sicil …
EÇS X Y212a … da meneviş dolamalı ve zerdûz üsküflü çukadârı ve üç bâzâra gideni ve on aded piyâde çukadârları, ve ensesinde yigirmi aded mü …
DK III 167 … di çevürdi yaḫnınuŋ kimini ṣaġına kimini ṣolına atar ṣaġdan gideni ṣaġ alur ṣoldan gideni ṣol alur
EÇS VII 101a–101b … tüfengcileri ve şâtırları 101b ve emîr-i âhûru ve bâzâra gideni ve altı nefer çukadârları ve altı aded sarrâcları ve bir dî …