İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

girü

50
geçiş
18,5
milyonda
6.133.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı391.202,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,80
EÇS D 0,30

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: girü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
döndi133112,3611,473,60187,5
döngil81012,0912,402,83131,2
vireyim61511,5611,402,4585,7
urışmadın5511,5412,722,2488,2
ḳayıtdı4511,2212,402,0065,6
giderise31010,6810,981,7340,7
alı33910,119,021,7331,8
burada3769,618,061,7327,7
ḳazan62369,437,422,4450,0
oldı41649,267,361,9933,0
daḫı31508,947,081,7223,6
ağ32058,596,631,7121,7
geldi76608,346,162,6146,2
didi55638,065,902,2031,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“girü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (50) →
DK I 91 … boynın urdı kimini ṭutsaḳ eyledi babasını ḳurtardı ḳayıtdı girü döndi dirse ḫan burada oġlançuġı ṣaġ idügin bildi ḫanlar ḫa …
DK III 19 … oyıldı ḳardaşum ṭutsaḳ oldı malumuzı rızḳumuzı yaġmaladılar girü döndiler
DK IV 82 ṣavaşmaġıl ḳayıda döngil baba girü didi ḫan ḳazan burada ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış ay …
EÇS III 100a–100b … -i mülâhıza bir kerre at sıçradup kırmızı ve sarı bayrağile girü döner.
DK Muk. 4 ḳorḳut ata ayıtdı aḫır zamānda ḫanlıḳ girü ḳayıya dege kimsene ellerinden almaya aḫır zamān olup ḳıyām …
EÇS III 100b El-hâsıl bu hâl üzre münhezimen girü dönmek sadedinde iken serdârımız Abdullah Paşa "Bre gâzîler …
DK XI 42 … ḳdur didi böyle digeç oġlan aġladı melul oldı atını ḳayıtdı girü döndi anasına geldi burada anasına ṣoylamış görelüm ḫanum n …
DK VIII 21 … dı ürkdi ḳaçdı depegöz çevürüp öŋin aldı oġuzı ṣalı virmedi girü yirine ḳondurdı el- ḥāṣıl oġuz yidi
EÇS III 23b–24a … üzre yüz sürüp hemân Antakıyye altında bi-emrillâhi Te‘âlâ girü dönüp cânib-i 24a kıbleye cereyan ederek (---) sancağı hâ …
DK Muk. 6 … el va'de irmeyinçe kimse ölmez ölen adam dirilmez çıḫan can girü gelmez bir