İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

giray

65
geçiş
24,1
milyonda
4.843.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6526,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,45

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
giray6565
girây1919

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hânzâde135411,8110,293,60163,1
mengli53910,629,382,2355,7
semiz3709,517,801,7226,6
kırım104159,426,973,1477,2
hân’dan3849,377,531,7225,5
tâkı31308,986,901,7222,8
tatar118938,566,003,2670,2
bahâdır32198,446,151,7119,7
mehemmed323.0458,405,775,55195,4
tatarı32308,386,081,7119,4
hân’ın76538,325,802,6042,7
sultânı32438,326,001,7119,1
ahmed232.4918,205,584,70134,1
hân’a44937,885,401,9522,2
sadrıa‘zam45297,795,291,9521,6
hân325.4017,584,945,47159,4
asrında58977,414,852,1624,1
islâm61.4267,044,452,3425,6
sultân154.1936,854,213,6659,7
hânı82.5436,654,032,6629,8
seksen39466,604,041,6311,2
târîhinde62.3876,333,712,2619,8
ibn31.6745,823,221,558,0
gün43.3005,282,651,688,0
kırk32.9945,012,381,405,1
hemân33.8654,642,011,303,9
sene46.2404,381,731,404,0
gelüp35.0514,261,621,172,7
bin512.2673,731,081,182,2
dahi513.1863,630,981,101,9
iki39.4173,370,730,680,6
paşa39.4783,360,720,680,6
ile523.7692,780,130,190,0
ve17147.9191,91-0,75-2,795,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“giray” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (65) →
EÇS V 35a Hikmet-i Hudâ ol gün Kırım Hânı Mengli Giray Hân ibn Hoci Giray Hân iki kerre yüz bin Tatar-ı sabâ-reftâr-ı adû-şikâr ve on …
EÇS V 50b … eyân-ı da‘vet-i ziyâfet-i Melek Ahmed Paşa berây-ı Mehemmed Giray Hân be-sahrâ-yı Akkirmân
EÇS VI 126a … enârında Daniska iskelesidir kim sene (---) târîhinde İslâm Giray Hân zamânı Daniska şehri iskelesine varmış idik.
EÇS VI 188b … anoğlu vilâyetlerin harâb u yebâb etmek içün ol ân Mehemmed Giray Hân'ın ferzend-i ercümendi sipehsâlâr-ı Tatar-ı adû-şikâr o …
EÇS VI 122a … u kal‘aların firâr eden küffârları gelüp yine Hânzâde Ahmed Giray Sultân eliyle itâ‘at etdiler.
EÇS V 58b … kirmân'da Melek Ahmed Paşa'ya ve iki yiğit Kırım'a Mehemmed Giray Hân'a {figân u} feryâda revâne olmada, ammâ beri bizim kal‘ …
EÇS V 44a–44b … ü kal‘asında mahsûr olup Kazak ile ceng-i azîmde ve Bahâdır Giray ve İslâm Giray ve Mehemmed Giray Hân'ın kalgalığında ve Süb …
EÇS V 47b … sân vech ile Âl-i Osmân'a fethi müyesser ede" deyü Mehemmed Giray Hân ile du‘â etdiğimizde Tatar kartları bu du‘âdan hazz etm …
EÇS V 56b … topları ve şâdumânların ederken Âsitâne tarafından Mehemmed Giray Hân'ın Kapu kethüdâsı Tatar Süleymân Ağa ve Yalı Ağası Ahme …
EÇS VI 125b–126a Evvelâ Mehemmed Giray Hânzâde Ahmed Giray Sultân efendim fermân-ı Sadrıa‘zam ile …