İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

girdi

137
geçiş
50,8
milyonda
2.431.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı351.078,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10241,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,85
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: girdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gubâr82310,689,742,8395,3
biş83510,579,142,8287,4
yaşına64110,118,492,4459,6
peyveste81429,887,122,8163,5
yaşından499,8110,102,0050,1
gubârdan4119,799,812,0048,1
meterise71229,797,142,6355,9
meydana4139,779,572,0046,4
derelerde4169,749,272,0044,5
destine71409,696,942,6253,9
gubârı4309,628,361,9938,9
kāfire4309,628,361,9938,9
ḳırğun339,4611,271,7346,9
ṭolandı349,4510,851,7342,4
bulımadı379,4210,041,7337,3
oğuza3129,379,271,7333,4
ḳızuŋ3219,288,461,7329,7
siyâhı3359,167,721,7226,4
zerre51599,116,272,2133,8
yola41009,116,621,9829,0
kāfir41208,996,361,9827,5
evce51958,955,982,2031,8
ele41398,896,151,9726,3
siyâh95728,705,282,9248,5
kabzai41868,665,731,9624,0
âsumâna42488,415,311,9521,7
ince31538,415,591,7017,5
eline42778,315,151,9420,9
oda43118,194,981,9420,0
ḳazan32368,044,971,6814,9
içine66817,914,442,3425,6
didi45637,554,131,8915,4
desti57497,534,042,1018,7
ebü’lfeth35167,233,841,6110,4
geldi36606,953,481,589,0
on145.4776,352,653,1528,1
ba‘dehu52.1636,152,511,849,2
târîhinde42.3875,702,041,525,3
olmuş31.8245,652,021,303,9
oldu33.3614,811,140,941,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“girdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (137) →
DK III 14 … irdi biş yaşından on yaşına girdi on yaşından on biş yaşına girdi çaya baḳsa çalımlu çal-ḳara kuş erdemlü bir
DK III 200 … arslan meliki ḳara budaḳ yire ṣaldı derelerde kāfire ḳırġun girdi yidi kāfir bigi ḳılıçdan kiçdi beyrek yigenek ḳazan big ḳar …
DK III 103 … aġladı babasına anasına ḫaber oldı ap alaca ordusına şiven girdi aġ çıḳardılar
DK III 179 … ı ḳaftanın geydi ellerin yiŋine çekdi gözükmesün diyü oyuna girdi ayıtdı mere delü ozan çal di ere varan ḳız menem oynayayım …
EÇS VI 120a … dük, gerü Uyvar tarafından evc-i âsumâna peyveste olmuş bir gird-i siyâh ve bir gubâr-ı siyâh içinden kırk elli aded şukka-i a …
EÇS VIII 270b–271a … l‘ayı kabza-i tasarrufa alup mülk-i mevrûsumuz yine elimize girdi mülâhazasıyla cümle keştîlerde olan mühimmât [u] levâzımâtl …
EÇS VI 125a … îre teveccüh edüp tîz tîz ve sık sık melemeğe başladı, suya girdi ve yine çıkdı ve yine me me deyü melerdi. Gûyâ lisân-ı hâl …
EÇS VI 23b–24a … -âl sâhib-cemâl bedr-i mâhtâb-misâl gılmân ve bintânlar ele girdi kim her birinin sîm-i hâlis-misâl gerdenlerinde 24a ve rû …
DK II 60 … yüregi-y-ile canına odlar düşdi ḳırḳ ince billü ḳızuŋ içine girdi
EÇS IV 335a … â-yı merâmına erdi, hemân Bekir Subaşı mudârâ-yı müdâheneye girdi.