Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 86 | 35,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: girse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| şifâ | 13 | 145 | 10,84 | 8,44 | 3,60 | 127,6 | |
| hasta | 8 | 73 | 10,68 | 8,73 | 2,82 | 81,9 | |
| bulur | 13 | 349 | 9,93 | 7,17 | 3,58 | 104,2 | |
| demez | 3 | 17 | 9,88 | 9,42 | 1,73 | 33,8 | |
| yerim | 3 | 19 | 9,86 | 9,26 | 1,73 | 33,0 | |
| cüzâm | 3 | 57 | 9,42 | 7,67 | 1,72 | 26,1 | |
| vâlih | 4 | 121 | 9,30 | 7,00 | 1,98 | 31,0 | |
| gâyib | 3 | 71 | 9,28 | 7,36 | 1,72 | 24,8 | |
| gâ’ib | 4 | 178 | 8,95 | 6,44 | 1,98 | 27,9 | |
| dar | 3 | 113 | 8,94 | 6,69 | 1,72 | 22,0 | |
| hayrân | 5 | 258 | 8,89 | 6,23 | 2,21 | 33,5 | |
| içine | 9 | 681 | 8,58 | 5,68 | 2,94 | 53,4 | |
| biemrillâh | 4 | 342 | 8,26 | 5,50 | 1,96 | 22,8 | |
| âdem | 32 | 3.717 | 8,11 | 5,06 | 5,49 | 164,1 | |
| eline | 3 | 277 | 8,08 | 5,39 | 1,69 | 16,6 | |
| halâs | 6 | 927 | 7,60 | 4,65 | 2,35 | 27,2 | |
| gark | 3 | 485 | 7,43 | 4,58 | 1,66 | 13,3 | |
| olur | 23 | 6.012 | 6,95 | 3,89 | 4,47 | 81,9 | |
| gün | 6 | 3.300 | 5,86 | 2,82 | 2,10 | 13,2 | |
| kerre | 5 | 2.808 | 5,82 | 2,79 | 1,91 | 10,8 | |
| kırk | 4 | 2.994 | 5,41 | 2,37 | 1,61 | 6,7 | |
| içre | 5 | 5.324 | 4,92 | 1,86 | 1,62 | 5,7 | |
| beş | 3 | 3.456 | 4,79 | 1,75 | 1,22 | 3,1 | |
| her | 5 | 5.967 | 4,76 | 1,70 | 1,55 | 4,9 | |
| olan | 4 | 6.771 | 4,26 | 1,20 | 1,13 | 2,1 | |
| bin | 5 | 12.267 | 3,73 | 0,66 | 0,82 | 0,9 | |
| var | 3 | 7.646 | 3,67 | 0,61 | 0,59 | 0,5 | |
| ammâ | 5 | 15.229 | 3,42 | 0,35 | 0,48 | 0,3 | |
| ü | 3 | 11.295 | 3,11 | 0,04 | 0,05 | 0,0 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,57 | -0,84 | 0,5 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,87 | -1,42 | 1,3 | |
| ile | 3 | 23.769 | 2,04 | -1,03 | -1,81 | 2,0 | |
| ve | 12 | 147.919 | 1,41 | -1,67 | -7,55 | 25,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
girse* ile tüm bağlamlar →“girse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (87) →| EÇS VI 85a | … r]. Tâ şol mertebe issi germâbdır, ammâ bu ılıcaya avretler | girse | anların bir şey’i pişmez, zîrâ anlar hayâsızdır. Hakkâ anla … |
| EÇS X Y133a | Hâssa: Bir âdem kırk gün | girse | nühûsetden halâs olup eline mâl{-ı Kârûn} girir. Hâlâ tılıs … |
| EÇS IX Y99b | Ve bu Kara bâğların yollarına bir garîbü'd-diyâr âdem | girse | bir ağaç deryâsı içine girüp selâmete P 51b çıkamaz, âlem … |
| EÇS X Y386a | … ‘ germâbları var kim bir kerre bir ger yâhûd cüzâm ve hasta | girse | derhâl şifâ bulur. Böyle ılıcalar vardır. Lâkin üzerlerinde … |
| EÇS VI 56a | … vsîfden müstağnî bir sarây-ı mu‘azzamdır kim içine beş âdem | girse | yerim dar demez. Cümle Mihaloğlu beğler bunda sâkin olup hü … |
| EÇS IV 202a | … l edüp renc-i hummâya mübtelâ olan cüzzâm zahmetine bulaşan | girse | ve âbından kırk gün nûş etse be-emr-i Hayy-ı Kadîr rahm-ı m … |
| EÇS II 268b–269a | … ası dahi sâ’ir kefere krallarının gemilerin alup limanımıza | girse | müsâfirdir, deyü ri‘âyet edüp limanımıza koruz. Yohsa biz a … |
| EÇS VI 69a–69b | "Âh Peçoy bir kerre elimize | girse | " deyü tahassür çekerler. Ve niçe kerre gelüp muhâsara edüp … |
| EÇS IV 202b | … rı sâkinlerdir. Kendülerden mâ‘adâ bir âdem bu hâna yanılup | girse | sekbanlar seg gibi ol âdeme üşüp pâre pâre ederler. Sarıcal … |
| EÇS I 78a | … bü ziyâde idi. Hınto koçuya binse bile binerdi. Tahtırevâna | girse | bile girüp ener binerdi. Ve hergiz nasîhat edenlere rîş-han … |