İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hâbdan

67
geçiş
24,8
milyonda
4.678.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
hâbdan6767
hâbdân33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bîdâr6410013,6211,658,00968,4
vâkı‘ayı3469,768,361,7329,0
tecdîdi31368,926,801,7222,4
derhâl54398,345,842,2030,8
dedikde99688,155,552,9451,8
ân56537,835,272,1826,9
olunca36117,184,631,6613,5
hemân123.8656,643,973,2443,8
olup4817.2816,503,816,43168,1
selîm31.1226,373,751,6010,1
hân125.4016,173,483,1536,3
gûyâ41.7896,143,491,8212,1
süleymân52.3716,073,412,0314,6
oldu33.3614,842,171,354,4
gelüp35.0514,261,581,152,6
paşa59.4784,101,411,393,6
olur36.0124,021,331,041,9
yine37.3723,721,030,891,2
cümle821.1973,620,931,342,7
edüp623.9573,030,330,510,3
dahi313.1862,890,200,220,1
ile323.7692,04-0,65-0,990,7
ve7147.9190,63-2,07-8,4625,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (67) →
EÇS IX Y376b … e "îdek îdek" deyü cemellere hitâb ederler. Derhâl şütürler hâbdan bîdâr olup ol sa‘b yeri mürûr ederler. Ve böyle sarp yerler …
EÇS X Y258a … ta‘mîr ede" buyururlar. Derhâl Mehemmed Paşa ve Nûh Efendi hâbdan bîdâr olup vâki‘ olan vâkı‘aların birbirlerine söyleyüp ol …
EÇS X Y315a … dal tîr [ü] kemân olup su‘bân ile ceng ederken nâ’im herîf hâbdan bîdâr olup gördü kim Amr bir hayye-i kebîri katl etdi, râkı …
EÇS I 89b … emâ‘atım aldın" deyü bu Hâfız Paşa'yı katl eder. Paşa hemân hâbdan bîdâr olup bu vâkı‘ayı ta‘bîr etdirüp hayr ola derler. Yetm …
EÇS IV 333b–334a … n-ı dilşâd cümle senindir." dediklerinde hemân Süleymân Hân hâbdan bîdâr olup bu vâkı‘a-i vâkı‘ı Şeyhülislâm olan Ebussu‘ûd Ef …
EÇS VI 61a … r edüp diyâr-ı Alaman'da çok seyâhat edersin" dedikde hemân hâbdan bîdâr olup yüreğim deprenüp aklım başımdan gideyazdı.
EÇS X Y53a Ammâ ezîn-cânib Tumanbay hâbdan bîdâr olup tîz âbdest alup iki rek‘at namâz kılup selâm ver …
EÇS V 163b "Göreyim seni Evliyâm, nice sebük-rûhluk edüp birkaç gün hâbdan bîdâr olup bir gün mukaddem yetişesin, zîrâ bu mektûblarda …
EÇS IV 351a … dimâğları mu‘attar olup cümle kesâfetden müberrâ olur. Gûyâ hâbdan bîdâr ve safâ-yı hâtırdan hüşyâr olur. Cümle ehl-i züvvâra …
EÇS X Y450b Mahmûd Paşa hâbdan bîdâr olup bu vâkı‘ayı ta‘bîrden sonra niçe kurbânlar ve ni …